27.09.2023 Ankara Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Dayanıklı Tüketim Malları Meclisi 2023 yılı Eylül ayı toplantısını, Meclis Başkan Yardımcısı Şeref Burak Özaydemir başkanlığında video konferans yöntemiyle gerçekleştirdi.
Toplantının ilk gündem maddesi kapsamında İklim
Kanun Taslağı ve güncel Emisyon Ticareti Sistemi (ETS) çalışmaları görüşüldü.
İklim Değişikliği Başkanlığı Karbon Fiyatlandırma Daire Başkanı Eyüp Kaan
Moralı; 2022 yılında düzenlenen İklim Şurası’nda ortaya çıkan 217 tavsiye
kararın, hazırlanan İklim Kanunu taslağına büyük oranda entegre edildiği
bilgisini verdi. İklim Kanunu ile birlikte; iklim hukukuna ilişkin temel
ilkelerin ve temel yaklaşımın ortaya konulması, azaltım ve uyum hedefleri ile
planlama ve uygulama araçlarının hukuki altyapısının yasal zemine
oturtturulması, Emisyon Ticaret Sisteminin kurulması, iklim finansmanını ve
teşviklerin oluşturulmasının hedeflendiğini belirtti. Bunun yanında, 16 Ağustos
2023 tarihinde yapılan YOİKK toplantısında nihai metnin tekrar görüşe açıldığını
ifade etti. Moralı sunumunda; ETS ile ilgili olarak; Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanı uhdesinde ilgili Bakanlıkların Bakan Yardımcıları, Strateji
ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı ve İklim
Değişikliği Başkanı katılımıyla Karbon Piyasası Kurulu kurulmasının
öngörüldüğünü belirtti.
Daha sonra gündem maddesi kapsamında; Meclis
bünyesinde oluşturulan Çevre Çalışma Komisyonu Başkanı Filiz Tezakıl tarafından
Geri Kazanım Katılım Payı Uygulaması (GEKAP) ile ilgili gelişmeler gündeme
taşındı. GEKAP ile yapılan değişiklikler ve tutar arttırımı ile dayanıklı
tüketim malları sektörü dahil ihracat odaklı sektörlerin üzerinde ciddi maliyet
baskısı oluştuğu, uygulama kapsamında halihazırda firmaların hem Atık
Elektrikli ve Elektronik Eşyaların (AEEE) Yönetimi Hakkında Yönetmelik’e
yönelik yükümlülüklerini yerine getirirken hem de GEKAP ödemesi yapmak zorunda
kaldığını hatırlattı. 2 Ağustos 2023 tarihli son düzenleme ile GEKAP tutarlarının
1 Ağustos 2023’ten itibaren geçerli olmak üzere %100 oranında arttırıldığına
dikkat çekerek, önümüzdeki süreçte sektörün beklentisinin, öncelikle
mevzuattaki mükerrer yükümlülüklerin kaldırılması ve GEKAP uygulamasının
ülkemizin çevrenin korunmasına yönelik uzun vadeli hedefleri açısından gözden
geçirilmesi olduğunu belirtti.
Toplantıda son olarak, Arçelik Ticaret Politikaları
Kıdemli Lideri Arda Önkök tarafından AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile
ilgili gelişmelerden bahsedildi. 17 Ağustos 2023 tarihinde kabul edilen Geçiş
Dönemi Raporlama Yükümlülüğü Uygulama Tüzüğü kapsamında; AB’de yerleşik
ithalatçılar tarafından, yılın her üç ayında, takip eden ayın sonuna kadar
kapsam dahilinde yapılan ithalatlara ilişkin detaylı raporlamalar yapılacağını
ifade etti. Raporlama yükümlülüğü ithalatçılarda olsa da rapora temel teşkil
eden bilgilerin üretici/ihracatçı tarafından sağlanacağı bilgisini verdi. Özellikle
raporlamada ve 2026 yılı itibariyle mali yükümlülüğün gelmesiyle, ülkemizde
tesis edilmesi planlanan ETS’nin öneminin de görüleceğini belirtti.