27.11.2023 Türkiye Dayanıklı Tüketim Malları Meclisi 2023 yılı Kasım ayı toplantısını, TOBB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ender Yorgancılar’ın katılımıyla, Meclis Başkanı Fatih Kemal Ebiçlioğlu’nun başkanlığında video konferans yöntemiyle gerçekleştirdi.
Ender Yorgancılar açılış konuşmasında üyeleri
selamladıktan sonra Meclisin düzenli gerçekleştirdiği toplantılarla, çıktılar,
oluşturdukları görüşlerle son derece verimli çalıştığına değinerek, üyelerin
özverili çalışmalarından dolayı teşekkürlerini iletti.
Toplantıda gündem maddesi olarak ilk önce, Ticaret
Bakanlığı Ticaret Uzmanı İpek Yalçındağ Dursun tarafından Türkiye-Birleşik
Krallık STA’sı güncelleme süreci ve Birleşik Krallık tarafından başlatılan kamu
istişaresi hakkında bilgi verildi. Sunumda paylaşılan bilgilere göre; Türkiye
ile Birleşik Krallık (BK) arasındaki STA’nın gözden geçirme maddesine
istinaden; yeni, modernize edilmiş bir anlaşma için güncelleme müzakerelerine
başlanması yönünde karşılıklı niyet 18 Temmuz 2023 tarihli Ortak Bildiri ile
ifade edildi. Dursun sunumunda ayrıca, Birleşik Krallık’ın 2 Kasım 2023
tarihinde 5 Ocak 2024'e kadar devam edecek bir kamu istişare süreci başlattığını,
bu kapsamda müzakerelerin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini anlamak için
kamuoyu, iş dünyası ve diğer ilgili paydaşların görüşlerinin beklendiği
bilgisini paylaştı. Bunun yanında, STA gözden geçirme sürecinin Mal Ticareti,
Hizmetler/Yatırım/Dijital Hizmetler, Rekabet ve Devlet Yardımları, Düzenleyici
Kurallar, Sürdürülebilirlik ve Kapsayıcı Ticaret başlıklarında olmasının
öngörüldüğünü aktardı. Sunumda; Birleşik Krallık’ın, AB’den çıkışı sonrası
Avustralya ve Yeni Zelanda ile STA imzaladığını hatırlatarak, Trans-Pacific
Partnership (CPTPP) Anlaşması katılım müzakerelerinin 2023’te tamamladığını
belirtmiştir. Son olarak, Birleşik Krallık-AB arasındaki anlaşmanın sadece
ikili kümülasyona izin veren yapısının ülkemiz menşeli girdiler açısından
rekabet riski oluşturduğuna dikkat çekip, kamu istişare sürecinde bu konuya da
yer verilmesinin önemli olacağı görüşü paylaşıldı.
Gündemin bir diğer maddesi olarak, Karbon
Piyasalarının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik Taslağı görüşüldü. Arçelik
Enerji Bölümü Yöneticisi Fatih Memiş yaptığı bilgilendirmede, önümüzdeki
dönemde hayata geçirilmesi planlanan Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında
emisyon tahsisatlarının dağıtımını ve ticaretini yapacak karbon piyasalarının
kurulmasını ve işletilmesini amaçlayan Yönetmelik taslağının yakın zamanda
görüşe açıldığı bilgisini paylaştı. Tahsisatların ihracı, elde tutulması, başka
bir hesaba transferi, iptali ve kullanımdan kaldırılması işlemlerinin takip
edileceği elektronik veri sistemi olan işlem kayıt sistemi (İKS) kurulacağını
belirtti. ETS kapsamındaki işletmecilerin İKS'de hesap açarak birincil ve
ikincil karbon piyasalarına kayıt başvurusunda bulunmaları gerektiğini ifade
etti.
Birincil karbon piyasası ve ikincil karbon
piyasasından da bahseden Memiş, birincil karbon piyasasının; emisyon
tahsisatlarını ETS katılımcılarına ihaleler veya ücretsiz tahsis yoluyla
dağıtan bir mekanizma olduğunu belirterek, ihalelerden elde edilecek gelirlerin
özel sektörün yeşil dönüşümünü ve adil geçişini desteklemek amacıyla belirlenen
hesaplara aktarılmasının önemine değindi.
İhale veya bedelsiz tahsis yöntemiyle dağıtılan
emisyon tahsisatlarının sürekli ticaret yöntemiyle piyasa katılımcıları
arasında işlem gördüğü yer olan ikincil karbon piyasası ile ilgili olarak ise,
spot karbon piyasası sözleşme türleri, eşleştirme kuralları ve uzlaşma
bildirimleri yönetileceği bilgisini aktardı.
Toplantının son gündem maddesi ile ilgili olarak ise, Meclis olarak
iletilen yazılar ile ilgili bilgi verildi. Kimyasalların Kaydı Değerlendirmesi,
İzni ve Kısıtlanması (KKDİK) Yönetmeliği’nde yer alan madde kayıt tarihinin
ötelenmesine ilişkin Yönetmelik Taslağı’nın yayınlanmak üzere Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı’na gönderildiği
bilgisi paylaşıldı.