01.04.2015 İstanbul Türk-Arap Ekonomi Forumu’nda konuşan TOBB Başkanı ve ICCIA (İslam Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası) Başkan Yardımcısı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, dünyanın önemli bir değişim döneminden geçtiğini belirterek, “Bu değişim sürecini rahmete ve ortak kazanca çevirmek zorundayız” dedi. Başta vize olmak üzere ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasını isteyen Hisarcıklıoğlu, “Sadece Türkiye ve Arap Ligi arasında değil, bütün bir İslam dünyası arasında serbestleşmeyi sağlamalıyız” ifadesini kullandı.
Türk-Arap Ekonomi Forumu; TOBB Başkanı ve ICCIA (İslam Ticaret, Sanayi
ve Tarım Odası) Başkan Yardımcısı M. Rifat Hisarcıklıoğlu , Maliye Bakanı
Mehmet Şimşek, Al-Iktissad Wal – Aamal Group CEO’su Faysal Abou Zaki, Arap Ligi
Büyükelçisi Mohammed Fateh Al-Naceri ile çok sayıda Türk ve Arap işadamının
katılımıyla İstanbul Four Seasons Bosphorus Hotel’de yapıldı.
##951##
Hisarcıklıoğlu burada yaptığı konuşmada son 6 yıldır dünyanın, hızlı
bir ekonomik ve siyasi değişim içerisinde olduğuna işaret ederek, “Bu değişimi
özellikle bizim coğrafyamız çok daha güçlü hissediyor. Elbette her değişim
süreci sancılıdır. Türk özel sektörü olarak biz, coğrafyamızda bugün
yaşananları, doğacak yeni bir geleceğin sancıları olarak görüyoruz” dedi.
Ortak hareket edilmesi ve “birlikte rahmet ve bereket, ayrılıkta azap
var” öğüdüne uyulması halinde sağlıklı bir geleceğe sahip olmanın mümkün
olduğunu ifade eden Hisarcıklıoğlu şöyle konuştu: “İştee o zaman bölgemizi istikrarlı
ve müreffeh hale getirebiliriz. Türkler ve Araplar olarak bizler yüzyıllar
boyunca birlikte yaşadık. Müşterek bir hayat tarzı geliştirdik. Tarihin
derinliklerinden gelen ortak değerlerimiz ve kültürümüz sayesinde, herkesten
kolay diyalog kurma ve anlaşabilme imkanına sahibiz. Her şeyden önemlisi,
inancımız gereği, birbirimizi kardeş ilan ettik. Bizi başkalarından farklı
kılan bu özelliklerimiz sayesinde, bugün karşımıza çıkan değişim sürecini
rahmete ve ortak kazanca çevirmek zorundayız.
Ne yazık ki bugüne kadar, ekonomik alanda bu ortaklığı yeterince tesis
edemedik. Atlantik Okyanusu’ndan Basra Körfezi’ne kadar uzanan Arap Coğrafyası
370 milyonluk nüfusu ve 2,9 trilyon dolarlık yıllık üretimi ile büyük bir
ekonomik güç. Diğer taraftan Türkiye 78 milyon nüfusu ve 800 milyar dolar gayri
safi milli hasılası ile bu bölgenin en büyük ekonomisi ve en büyük sanayi ülkesi.
İnşaat, turizm ve tarım alanlarında da dünyanın en büyük ekonomilerinden
biriyiz. Dahası, ülkelerimizin içinde bulunduğu coğrafyada dünyanın en büyük
enerji kaynaklarına sahibiz. Bu kaynaklardan sağlanan çok büyük bir sermaye
birikimimiz var. Küresel enerji ve ticaret koridorlarının da tam merkezindeyiz. Yani Allah bize muazzam nimetler ve fırsatlar
vermiş. Ama bize verilen bütün bu imkanlara rağmen, biz kendi üzerimize düşeni
yapamadık. Coğrafyamızı daha müreffeh ve istikrarlı hale getirecek en önemli
işi beceremedik. Aramızdaki ekonomik ilişkileri yeterince büyütemedik.”
-Tek elle alkışlanmaz
2014 yılında Türkiye’nin Arap ülkeleri ile karşılıklı ticaretinin 45
milyar Dolar olduğunu bildiren Hisarcıklıoğlu, sahip olunan alan, doğal
kaynaklar, nüfus ve potansiyel göz önünde bulundurulduğunda bu rakamların
denizde bir su damlası olduğunu söyledi. Hisarcıklıoğlu, “Bugün Arap ülkeleri
870 milyar dolar ithalat yapıyor. Ama bunun ancak 34 milyar dolarını biz
satıyoruz. Biz 242 milyar dolar ithalat
yapıyoruz. Ama Arap ülkelerinden aldığımız malların toplamı 10 milyar doları
ancak buluyor. Bunun da büyük çoğunluğu enerji ithalatın geliyor. Kardeşiz
diyen bizler toplam ticaretimizin sadece %7’sini birbirimizle yaparken, Avrupa
Birliği ülkeleri dış ticaretlerinin tam yüzde 45’ini birbirleri ile yapıyor. İşte
batının zenginliği bu işbirliğiyle geliyor. Bir Arap atasözünün dediği gibi
“Yed Vahıd Ma Tısfag.” Yani tek el ile alkışlanamaz. Biz şu an tek elle alkış
yapmaya çalışıyoruz. Artık iki elimizi de kullanma zamanı gelmiştir. Ben
hepinizin gözlerinde bu umudu görüyorum. Birbirimize inanırsak bunu
başarabileceğimizi biliyorum” diye konuştu.
-Ekonomik işbirliğini nasıl
güçlendireceğiz?
Ekonomik işbirliğini istenilen seviyelere çıkarmak için ilk şartın
gerekli hukuki zemine kavuşmak olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, sınırlar,
ülkeler arasındaki insan, sermaye, mal ve hizmet hareketliliğinin önünde bir
engel olmamasını istedi. “Bir taraftan kardeşiz diyoruz, diğer yandan kardeşlik
hukukunun gereğini yapmıyoruz” diyen Hisarcıklıoğlu vize konusundaki
sıkıntılara da değindi.
TOBB Başkanı ve ICCIA Başkan Yardımcısı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, “Bizim
kültürümüzde kardeşler birbirinin evine vize alıp değil, selam verip girer. Şunu
unutmayın, iş insanları en rahat ulaşabildikleri ülkeyle ticaret yapar. Bu
sorunu artık hızla çözmek, ortak bir karar almak zorundayız. En az insanların
serbest dolaşımı kadar önemli bir konu da malların serbest dolaşımıdır. Bu
kapsamda, öncelikle dondurulmuş durumda olan Türkiye-Körfez İşbirliği Konseyi
Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlanması çok önemlidir. Serbestleşme, aramızdaki ticaret
hacminin arzuladığımız seviyelere çıkmasına katkı sağlayacak, işbirliğimizi
güçlendirecektir. Sadece Türkiye ve Arap Ligi arasında değil, bütün bir islam
dünyası arasında serbestleşmeyi sağlamalıyız. TPS-OIC’i artık ne kadar
geciktireceğiz? Sadece ticaret anlamında değil, karşılıklı yatırım anlamında da
bir Türkiye olarak her türlü işbirliğine hazırız” dedi.
-Türkiye’nin ekonomik gücü
Türkiye’nin özellikle sanayi, turizm, inşaat ve tarım alanlarında
müthiş bir tecrübeye sahip olduğunun altını çizen Hisarcıklıoğlu, büütün bu
alanlarda dünyanın en büyük güçlerinden biri olduklarını söyledi. Diğer yandan Türkiye’deki
bankacılık sektörünün dünyada marka haline geldiğine dikkat çeken
Hisarcıklıoğlu şu ifadeleri kullandı: “2008 küresel krizinden sonra bütün
devletler, bankacılık sistemlerine kaynak aktarırken, bizim bankalarımız tek
bir kuruş yardıma ihtiyaç duymadı. Şu an Türk bankacılık sisteminde sermaye
yeterlilik rasyosu %15’in üzerinde. Yani diğer ülke ortalamalarının iki katı
sağlamlıkta. İşte bütün bu alanlarda Türkiye’nin tecrübe birikimi ile, Arap
coğrafyasının sermaye birikimini bir araya getirebilirsek muazzam fırsatlar
doğacak. Bu fırsatları iyi görmemiz, iyi değerlendirmemiz gerekiyor.”
-G20 ve B20 çalışmaları
G20 ve B20 çalışmaları hakkında da bilgi veren Hisarcıklıoğlu, “Birlikte
hareket edebileceğimiz diğer bir alan da, üçüncü ülkelerde birlikte çalışmak,
beraber dünyaya açılmaktır. Bu kapsamda B20 çalışmaları büyük önem taşıyor. Bildiğiniz gibi dünyanın en büyük 20 ülkesinin
bir araya geldiği G-20 oluşumu var. G20 içinde küresel ekonomik meseleler
görüşülüyor, ortak çözümler ve işbirliği fırsatları aranıyor. Bu 20 ülkeden
biri olan Türkiye 2015 yılında G-20’nin dönem başkanlığını yürütüyor.G-20’nin
iş dünyası kanadı olan “Business 20”, yani B-20’nin dönem başkanı da benim”
ifadesini kullandı.
TOBB Başkanı ve ICCIA Başkan Yardımcısı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, bu
süreçte küresel iş dünyasının ticaret, altyapı ve yatırımlar, büyümenin
finansmanı, istihdam, yolsuzlukla mücadele ve KOBİ’ler ve girişimcilik alalarında
çalıştıklarını belirtirken, bu yıl içinde G20 ülkelerinin iş dünyalarını, bu
ülkelerin liderleri ile bir araya getirerek, sorunlarının çözümü noktasında
liderlere kendi önerilerini sunacaklarını dile getirdi.
-İslami finans sistemi
Hisarcıklıoğlu şöyle konuştu: “Dünyanın dört bir yanından iş örgütleri
ve dev şirketlerin CEO’ları bu çatı altında buluşuyor. Ancak görüyorum ki
üyelerimizin büyük bir kısmı batı dünyasından. Biz yapıyı değiştirmek için bir
ilki gerçekleştirdik. Dünyanın farklı coğrafyalarında B-20 bölgesel
toplantılarını hayata geçirdik. Bu toplantıların ilkini de Suudi Arabistan’da
yaptık. Ayrıca Finansman ve altyapı komitelerinde İslami Finans Sistemi
konusunu gündeme soktuk.
Amacımız dünyanın farklı bölgelerinde yapılan altyapı yatırımlarına
finansman aranırken, bizlerin elindeki İslami finans kaynaklarının da
kullanılmasını sağlamak. Yani İslami Finansman sistemini dünyaya yaymak. Buradan tüm Arap kardeşlerime, işadamlarına
sesleniyorum. Sizler de gelin, bu çatı altında yerinizi alın. Destek verin. Bu
coğrafyanın sorunlarını çözmemize ve ortak fırsatlarımızı daha güçlü
savunmamıza esini daha fazla duyurmamıza katkı verin. Sesimizi duyurmamız
gereken kitle bu oluşumun içinde bizi bekliyor.
Özellikle bizlerin bu coğrafyaya yeni bir tohumu ekmemiz gerekiyor. Arap
dünyasının nüfusu 2050 yılında 600 milyona ulaşacak. Bu çok büyük bir
hazinedir. Benim burada söz ettiğim toprağın altında olan hazine değil,
toprağın üstünde olan hazine, yani dünyanın her tarafına mal satabilecek Arap
girişimcilerdir. Yeni Arap neslini, başarılı girişimcilere dönüştürecek tohumu
şimdiden atmalıyız. Zira girişimcilik demek, zenginlik demektir. Türkiye’nin
son 30 yıldaki zenginleşme hikayesinin anahtarı da Türk girişimcileridir. Biz
Türkiye Odalar ve Borsaları Birliği ve B20 Türkiye olarak sahip olduğumuz
birikim ve networkle bu konuda sizlere her türlü desteği sağlamaya hazırız.”
-Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise konuşmasında, çözüm sürecinin başarılı
bir şekilde nihayetlenmesi durumunda Türkiye'nin gayrisafi milli hasılasının
her yıl yüzde 1 artabileceğini ve bunun da bölgede etkisini göstereceğini ifade
etti.
Şimşek, 10. Türk-Arap Ekonomi Forumu'nda yaptığı konuşmada, şu anda
petrol fiyatlarının önemli bir konu olduğunu, ancak bölgedeki bütün geçici
karışıklıkların ötesinin görülmesi gerektiğine dikkati çekti.
Zor zamanlarda iş yapabilmenin kolay olmadığını ifade eden Şimşek, hem
Türk hem Arap hem de diğer ülkelerden meslektaşları ve iş adamlarının bütün
karışıklık ve zorluklara rağmen kararlı olduklarını dile getirdi.
Şimşek, konuşmasına şöyle devam etti:
"Bütün resmi görebilmemiz gerekiyor. Burada bazı önemli noktalar
var. Bunlardan ilki bütün jeopolitik gerginliklere ve etnik çatışmalara rağmen
nasıl ileriye gidebileceğimiz sorusudur? Düşük petrol fiyat fiyatını bütün
bölge ve hatta petrol ihraç eden ülkeler için dahi avantaja nasıl
dönüştürebiliriz? Türkiye ile Arap dünyası arasındaki yatırım ve ticareti nasıl
canlandırabiliriz? Bölgede büyük fırsat vardır. Bu bölgede maalesef şu anda
çeşitli çatışmalar var. Toplumun daha hoşgörülü olması için çaba göstermeliyiz.
Kucaklayıcılık bölgede anahtar olacaktır. Türkiye'de farklı etnik gruplar
yaşamaktadır. Farklı dini gruplar vardır. Biz bütün konuların üstesinden gelmek
için temel hak ve özgürlüklere önem verdik. Demokratik standartları
zenginleştirmeli ve bunun sayesinde daha dengeli ve kendi içinde tutarlı
politikalar yaratmalıyız. Türkiye'nin bunu başarması aslında bir örnek ve bölge
-"KOBİ'lerin finansman
imkanlarının geliştirilmesi için önlemler alınmalı"
Düşük petrol fiyatları nedeniyle petrol ihraç eden ülkelerin 1,7 milyar
dolar kaybettiğini ve petrol ithal eden ülkelerin ise bu miktarı kazandığını
söyleyen Şimşek, "Niçin bu fiyatlar düştü? Birtakım sebepler var. Bu
fiyatların düşük ya da yüksekte olmasından bağımsız olarak her halükarda
çeşitlilik yaratmak zorundayız. Her şey iyi iken bunun üzerinde pek durmayız.
Ama fiyatlar düştüğünde kötü bir şeymiş gibi gözüken aslında büyük bir
fırsattır. Bu da bize çeşitlenmenin kapısını açacaktır. Bu bölgede bundan ders
alınarak daha akıllıca adımlar atılır" dedi.
Türkiye ile Arap dünyası arasındaki bağların daha fazla güçlendirilmesi
için katılımcıların öneriler getirdiğini anlatan Şimşek, şunları kaydetti:
"Çeşitlilik çok önemli. Neden Orta Doğu'dan daha az mal
almaktayız? Çünkü enerjiye yoğunlaşmış durumdayız. Türkiye ile Arap dünyası
arasında ticaret gelişsin diye uğraşıyoruz. KOBİ'ler için de bazı düzenlemelere
ihtiyacımız var. Türkiye'nin G-20 dönem başkanlığında bu konunun üzerinde
duracağız. KOBİ'lerin finansman imkanlarının geliştirilmesi için önlemler
alınmalıdır. Genç bir nüfusa sahibiz. Onların istihdama ihtiyaçları vardır. Bu
insanların kalifiye olması da önemlidir. Eğitimin öncelikle alınmasını
gerektiğini düşünüyorum. Eğitimle birlikte altyapı ve Ar-Ge'nin de ön sırada
yer alması gerekiyor."
"Türkiye'nin Yemen'de
istikrarı sağlama çabalarını takdirle karşılıyoruz"
Lübnan El İktisad Vel Amal Grubu Üst Yöneticisi (CEO) Yardımcısı Faysal
Ebu Zeki ise forumun ilk yıllarında çeşitli zorluklarla başa çıkmak zorunda
kaldıklarını belirterek, tüm bunlara karşın bu zaman zarfında, Türk ve Arap
uzun vadeli hedefleri ve ortak çıkarları doğrultusunda stratejik ve rasyonel
gelişimin başarıldığını söyledi.
Gelecek günlerin de çok kolay olmayacağını, bu nedenle bugün bir araya
gelindiğini dile getiren Ebu Zeki, şunları kaydetti:
"Önümüzdeki zorlukları, krizleri, çevremizdeki istikrarı tehdit
eden sorunları ele almak bizim hedefimizdir. Bütün bunlar bizim temel
gerçekleri görmemiz için bir vesiledir. Bu gerçekliklerden bir tanesi Türkiye
ve Arap ekonomik birliğinin stratejik bir önem taşıdığıdır. Sadece ticaret,
bankacılık, yatırım, turizm veya gayrimenkulden söz etmiyorum. Türkiye ve Arap
bölgesinin ortak çıkarlarından ve bu çıkarlar doğrultusunda refahı, istikrarı
geliştirebilmesi, dolayısıyla da dünya barışına katkı sağlayabilmesini
kastediyorum."
Basra körfezi ve diğer Arap ülkelerinin, Türkiye'nin Yemen'de istikrarı
sağlama çabalarını takdirle karşıladığını aktaran Ebu Zeki, bu tür
girişimlerin, Türkiye ve Arap ülkeleri arasındaki ortak çabaların ne kadar
değerli olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Ebu Zeki, Türkiye ve Arap ekonomik ortaklığının genişlemekte olduğunu
ve ekonominin pek çok farklı sektörü kapsadığını memnuniyetle karşıladıklarını
dile getirerek, "Eğer bu sürece bir katkıda bulunmuşsak bundan ancak
memnuniyet duyarız. Bizim amacımız insanları bir araya getirmek, karşılıklı
güvenin oluşmasını ve fırsatların yaratılmasını sağlamaktır. Nitekim bu
ekonomik ortaklık, bölgedeki krizlere ve dünya ekonomisinin olumsuz etkilerine
karşın varlığını sürdürmektedir" diye konuştu.
- "Siyasi görüş ayrılıkları
ekonomik işbirliğini amaçlayan toplantıları gölgelemeyecek"
Arap Birliği Türkiye Büyükelçisi Muhammed Fatih El-Nasıri de Arap
Birliği Genel Sekreterliği'nin 2005 yılından bugüne kadar Türk-Arap Ekonomi
Forumu'nu takip ettiğini ve varılan sonuçlardan memnuniyet duyduğunu ifade
etti.
Nasıri, siyasi görüş ayrılıklarının ekonomik işbirliğini amaçlayan
toplantıları gölgelemeyeceğine dikkati çekerek, "Bizlerin birlikte
çalışıp, ileriye doğru yol almamız gerekiyor. Ekonomimize ancak böyle katkıda
bulunabiliriz" dedi.
Türkiye'nin, Suriye'den göçe zorlanmış olan yaklaşık 2 milyon Suriyeli
sığınmacıyı aldığını aktaran Nasıri, "Türkiye, buraya 2,5 milyar dolardan
fazla harcadı. Uluslararası devletlerin katkısı, fazla zikredilecek bir rakam
değil. Yapılan dış yardımlar, 300 milyonu geçmiyor" diye konuştu.
Nasıri, Arap dünyasında istikrarsızlık ortamının devam ettiğini ve tek
beklentilerinin selametle güvenlik ortamına ulaşmak olduğunu sözlerine ekledi.