17.10.2017 Ankara İş Mahkemeleri Kanun Tasarı’nın yasalaşması ve zorunlu arabuluculuk uygulamasının hayata geçmesine ilişkin değerlendirmede bulunan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, artık iş davaları açılırken önce arabulucuya başvurulması şartı aranacağını vurguladı. Hisarcıklıoğlu, düzenleme için hükümete, muhalefet partilerine ve emeği geçenlere teşekkür etti.
TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu İş Mahkemeleri
Kanun Tasarısı’nın yasalaşmasına ilişkin olarak yaptığı açıklamada, “Bu
düzenlemeyle iki yıl süren iş davaları bir veya birkaç günde çözülecek;
yıllardır bir arada üretim ve hizmet sağlayan işçi ve işverenler arabuluculuk
sistemiyle yargıya gitmeden uyuşmazlıklarını çözecek. Arabuluculukta taraflar
kararları kendileri verecekleri için hasım olarak değil el sıkışarak
ayrılacaklar. Bu düzenleme için hükümetimize, muhalefet partilerine ve emeği
geçenlere teşekkür ederim” diye konuştu.
İş Mahkemeleri Kanunu’nun getirdiği bazı
değişiklikleri iş dünyasının ayrıntıları ile öğrenmesinin önemine işaret eden
TOBB Başkanı, Kanuna veya bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi,
işveren alacağı, tazminatı ve işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya
başvurulmasının artık dava şartı olarak aranacağının altını çizdi. Arabulucuya
başvurma zorunluluğu için alacak veya tazminat talebinin iş ilişkisinden
kaynaklanması gerekecek.
Hisarcıklıoğlu yasalaşan düzenlemeye ilişkin
şunları söyledi: “İşçi kıdem, ihbar gibi tazminat ve fazla mesai, yıllık izin
gibi ücret; işveren de alacak ve tazminat kalemleri için dava açmadan önce
arabulucuya başvuracak. İşçi veya işverenin iş ilişkisi kapsamında birbirlerine
hakaret etmekten kaynaklanan ya da işçinin iş yerindeki işverene ait mal ve
malzemelere zarar vermesinden doğan tazminat talepleri de dava açılmadan önce
arabulucuya götürülecek.
İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan
maddi, manevi tazminat davaları, bunlarla ilgili rücu davalarında, arabuluculuk
şartı aranmayacak.”
-İş Mahkemesi Kanunu ile neler değişti?
TBMM’den geçen düzenlemeye göre; taraflardan biri,
geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsa, arabuluculuk
faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen
veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu olacak.
Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyecek. Her iki tarafın da ilk
toplantıya katılmadığı için sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak
davalarda taraflar, yaptıkları yargılama
giderlerini kendileri karşılayacak. Taraflar, arabuluculuk sonunda anlaşırsa
arabuluculuk ücreti, belirtilen tarifeye göre, aksi kararlaştırılmadıkça
taraflarca eşit şekilde karşılanacak.
İşe iade talebiyle yapılan görüşmelerde tarafların
anlaşmaları durumunda, arabulucuya ödenecek ücretin belirlenmesinde işçiye işe
başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarı ile çalıştırılmadığı süre için
ödenecek ücret ve diğer haklarının toplamı, tarifenin ikinci kısmı uyarınca
üzerinde anlaşılan miktar olarak kabul edilecek.
-Arabuluculuk hizmet tarifesi
Arabuluculuk sonunda taraflara ulaşılamaması,
taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya 2 saatten az süren
görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hallerinde, 2 saatlik ücret tutarı
ileride haksız çıkacak taraftan tahsil edilmek üzere Adalet Bakanlığı
bütçesinden ödenecek. 2017 yılı Arabuluculuk Ücret Tarifesine göre bir saatlik
ücret miktarı 120 lira olduğundan, bu rakam 240 liradan az olamayacak.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığı
halinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda, anlaşmanın
gerçekleşebilmesi için işverenler, arabuluculuk görüşmelerine birlikte
katılacak, iradeleri birbirine uygun olacak. Arabuluculuk bürosu tarafından
yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılırsa
anlaşma uyarınca taraflarca ödenecek, anlaşmaya varılamazsa ileride haksız
çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere bütçeye konulan ödenekten karşılanacak.
- Arabulucu çözüm önerecek
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından, son
tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zaman aşımı duracak, hak
düşürücü süre işlemeyecek. Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat, kanuni
temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilecek. İşverenin yazılı
belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da görüşmelerde işvereni temsil edebilecek ve
son tutanağı imzalayabilecek. Arabuluculuk görüşmeleri, taraflarca aksi
kararlaştırılmadıkça, arabulucuyu görevlendiren büronun bağlı bulunduğu adli
yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülecek.
İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde
sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası
ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde işe iade
talebiyle ara bulucuya başvurmak zorunda olacak.
Tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması
halinde arabulucu bir çözüm önerisi yapabilecek. Arabuluculuğa başvuranları bilgilendirmek,
arabulucuları görevlendirmek ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek
üzere, Bakanlık tarafından uygun görülen adliyelerde arabuluculuk büroları
kurulacak.