13.12.2022 ANKARA Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, vergi sisteminde köklü ve yapısal bir reforma ihtiyaç duyulduğunu belirterek, "Amacımız, hem daha düşük vergi oranları uygulaması hem de vergi sisteminin basit ve anlaşılabilir şekilde tasarlanması olmalıdır." dedi.
TOBB tarafından düzenlenen
"Yasa Dışı Ticaretle Mücadelenin Önemi Konferansı", Ticaret Bakanı
Mehmet Muş'un katılımıyla TOBB İkiz Kuleler'de gerçekleştirildi.
Hisarcıklıoğlu, açılışta yaptığı
konuşmada, yasa dışı ekonomiyle mücadelenin kalkınmanın odak noktası olduğunu
belirterek, toplumun tamamını ilgilendirdiği için de kamu kurumları, iş dünyası
ve akademisyenlerin etkin işbirliğinin gerektiğini söyledi.
Bugün aralarında bulunan akaryakıt,
içecek, tütün, elektronik cihaz sektörleri temsilcileri ve akademisyenlerle
yasa dışı ticaretle mücadelede yapılması gerekenleri konuşacaklarını vurgulayan
Hisarcıklıoğlu, "Bu sektörler, istihdam, ihracat, kamu geliri ve katma
değeri yüksek üretim güçleriyle ülkemizin kalkınmasında önemli paya sahip. Bu
nedenle ilk konferansımıza bu sektörlerle başladık. Bakanlığımızla konferans
dizisi olarak planladığımız toplantılarda, ayrı ürün gruplarını ele almaya
devam edeceğiz." diye konuştu.
Hisarcıklıoğlu, yasa dışı ticaretin,
kapsamlı bir sorun olduğuna işaret ederek, bunun nedenlerini şöyle sıraladı: "En
başta kaçakçılıktır, marka-patent ihlalidir, vergi kaçırmaktır. Ülkeleri, kamu
maliyesini ve adil rekabet ortamını bozmaktadır. Halk sağlığına ve toplum
güvenliğine de tehdit oluşturmaktadır. Faaliyetlerini yasal zeminde sürdüren
sektörler ve ticaret erbabı açısından da haksız rekabet ortamı oluşturmaktadır.
İş barışına da tehdittir. Çalışanlar arasında huzuru ve güveni bozmaktadır.
Vergi gelirlerindeyse, önemli kayba neden olmaktadır."
- "4 sektörden kaynaklı vergi gelir kaybı 50
milyar lirayı geçti"
Yasa dışı ticaret nedeniyle yaşanan
gelir kaybının tahmin edildiğinden de fazla olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu,
sadece buradaki 4 sektörden kaynaklı vergi gelir kaybının 50 milyar lirayı
geçtiğini bildirdi.
Hisarcıklıoğlu, bunun da 2021 ÖTV
gelirlerinin neredeyse 4'te 1'ine denk geldiğini belirterek, "Yani, yasa
dışı ticaret, kamu gelirlerinde çok önemli bir kayba neden olmaktadır. İş
dünyamız için en önemli unsur, aynı şartlarda rekabet edebilmektir. Ancak kayıt
dışı kalan şirketler, işini dürüst yapan şirketlerimizin rekabet gücünü önemli
ölçüde azaltmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.
Kimsenin, böyle bir haksız rekabet
ortamını kabul etmesinin mümkün olmadığının altını çizen Hisarcıklıoğlu,
Türkiye'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde kayıtlı ekonomiye
geçişte çok önemli mesafe kat ettiğini söyledi.
Hisarcıklıoğlu, Ticaret Bakanı Mehmet
Muş tarafından son zamanlarda alınan tedbirlere de dikkati çekerek, İçişleri
Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve kolluk
kuvvetlerinin topyekun bir mücadele halinde olduğunu anlattı.
Bu süreçte geleneksel metotlardan
dijitale geçişin hızlandığına işaret eden Hisarcıklıoğlu, "E-fatura,
e-irsaliye, e-gider pusulası gibi kavramlar hayata geçirilmiş, İhracat
beyannameleri dijital ortama taşınmış, EPDK otomasyon sistemleriyle stok izleme
anlık hale getirilmiş, Hal Kayıt Sistemi ile e-belge Uygulamaları entegre hale
getirilmiştir." ifadelerini kullandı.
- "Vergide aşılmaması gereken sınırlar, eşikler,
oranlar vardır"
Hisarcıklıoğlu, bunların dışında birçok
faaliyetin başarıyla devam ettiğini vurgulayarak, yasa dışı ticaretle
mücadelenin, süreklilik arz eden bir mesele olduğunu dile getirdi.
Dünya çok hızlı değiştiği için süreci
sürekli izlemeleri ve kendilerini geliştirmeleri gerektiğini belirten
Hisarcıklıoğlu, dijitalleşen süreçlerin, bir yandan verimliliği artırırken
diğer yandan kayıt dışı şirketleri farklı metotlar geliştirmeye yönlendirdiğini
söyledi.
Hisarcıklıoğlu, bu nedenle mevzuat
düzenlemelerinin teknolojik gelişmelerle harmanlaması gerektiğine işaret
ederek, şöyle devam etti: "Verinin izlenmesi ve etkin yönetilmesine
yönelik bir altyapıyı, tüm kurumlarımızın katkısıyla oluşturmalıyız.
Denetimleri, kararlılıkla ve sıkı bir şekilde devam ettirmeliyiz. İşte burada
da kurumlar arası veri ve bilgi paylaşımı öne çıkıyor. Öte yandan her vergi
artışının kayıt dışını artırdığını da göz ardı edemeyiz. Ben ekonomi tahsili
gördüm ve orada öğrendiğimiz ilk söz, 'fazla vergi, vergiyi öldürür' idi. Yani
vergide aşılmaması gereken sınırlar, eşikler, oranlar vardır. Onlar aşılırsa,
'daha fazla vergi toplayayım' derken, daha az toplamak riskiyle karşı karşıya
kalıyoruz. Bu nedenle amacımız, hem daha düşük vergi oranları uygulaması ve hem
de vergi sisteminin basit ve anlaşılabilir şekilde tasarlanması olmalıdır.
Vergi tabanını genişletmeye yönelik tedbirler alınmalıdır. Bu bakış açısıyla
vergi sisteminde köklü ve yapısal bir reforma ihtiyaç duyulmaktadır."
TOBB olarak gerek mevzuat
düzenlemelerine katkı, gerekse farkındalık yaratma açısından kamu kurumlarına
her türlü desteği verdiklerini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, Hazine ve Maliye
Bakanlığının açıklayacağı "Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Eylem
Planı"na çok kapsamlı ve detaylı görüş verdiklerini söyledi.
Hisarcıklıoğlu, geçen yıl Ticaret
Bakanlığı, oda ve borsalarla "İhracatta Kaçakçılıkla Mücadele
Eğitimi" verdiklerini hatırlatarak, "Sektör Meclislerimiz
bünyesindeki bazı meclislerde, kaçakçılıkla ilgili alt komisyonlar kurarak,
konuyu mevzuat anlamında da çalışıyoruz. Kamu kurumlarımıza kaçakçılık ve yasa
dışı ticaretin önüne geçebilecek tüm önerilerimizi iletiyoruz. İnşallah, tüm
kurumların iş birliği ve dayanışmasıyla yasa dışı ticaretle mücadelede çok daha
iyi bir konuma geleceğiz." dedi.
-Bakan Muş
Ticaret Bakanı Mehmet Muş ise yasa
dışı ticareti önlemek için tüm gümrüklü sahalarda ve ülke sathında çalışmaları
hız kesmeden ve titizlikle sürdürdüklerini söyledi.
Kaçakçılıkla mücadelenin güçlü teknik,
beşeri ve idari kapasiteye dayandığı bilinciyle Bakanlık olarak teknik
altyapıya, beşeri sermayeye ve idari kapasiteye son 10 yılda 1 milyar liranın
üzerinde yaptırım yaptıklarını ifade eden Muş, "Bu çalışmalarımızın
bir sonucu olarak, Gümrük Muhafaza ekiplerimizce yürütülen kaçakçılıkla
mücadele faaliyetleri neticesinde, Aralık 2022 itibarıyla toplam 10,7 milyar
lira değerinde kaçak eşya ele geçirdiğimizi memnuniyetle ifade etmek
istiyorum." dedi.
Muş, akaryakıt kaçakçılığının, Türkiye
ekonomisi ve güvenliği ile insan ve çevre sağlığı bakımından son derece önemli
bir sorun olduğunu, sahte fatura düzenlemek ve kullanmak suretiyle geçmiş
dönemde ülkede mali usulsüzlüğe en çok konu olan alanların başında geldiğini
anlattı.
Bakan Muş, ciddi vergi kayıpları
ile haksız rekabete neden olan ve üzerinde kararlılıkla durdukları bir diğer
sektörün de tütün ve tütün mamulleri olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmede
bulundu: "Son dönemde tespit edilen yeni usulsüzlükler bu alanda etkin bir
denetim mekanizmasını elzem hale getirdi. Bu doğrultuda, ilgili bakanlıklarla
koordinasyon içinde Tütün Özel Ekibini hayata geçirdik. Tütün Özel Ekibi,
makaron ve sigara filtresi gibi 24 milyon lira değerinde ürün yakaladı. Ayrıca,
Bakanlığımız Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünce 2022 yılında 205 milyon lira
değerinde tütün ve tütün mamulü yakalaması yapıldı”
Ticaret Bakanı Muş, elektronik
ürünlerde gerçekleştirilen usulsüzlüklerin de piyasa işleyişini sekteye
uğrattığına dikkati çekerek, "Bu çerçevede, elektrik-elektronik
kaçakçılığı alanında Bakanlığımızca sürdürülen mücadele kapsamında, 2020-2022
yıllarında 738 milyon lira değerinde 5,3 milyon adet yakalama gerçekleştirdik.
2022 yılında ise 332 milyon lira değerinde 1 milyon adet ürün yakalaması
gerçekleştirildi." ifadelerini kullandı.
Son üç yıllık dönemde,
elektrik-elektronik eşya türleri arasında, olay sayısı (yüzde 51) ve yakalama
değeri (yüzde 37) bakımından cep telefonu cinsi eşyanın öne çıktığını
vurgulayan Muş, cep telefonu kaçakçılığıyla mücadele kapsamında, yolcu
beraberi beyan harici ülkeye cep telefonu getirilmesi usulsüzlüklerinin önüne
geçmek için, Bakanlık ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından
yürütülen teknik çalışma kapsamında oluşturulan Muhafaza Entegrasyon
Sistemi'nin, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girdiğini ve gümrük kapılarında
kullanılmaya başlandığını dile getirdi.
Muş, Bakanlığın koordinesinde, Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile cep telefonu operatörleri işbirliğinde,
klonlanabilir IMEI havuzunun daraltılması amacıyla, gerekli durumlarda cep
telefonlarının IMEI’lerinin BTK tarafından pasife alınması gibi önlemlerin
hüküm altına alındığını bildirdi. Klonlanmış cep telefonlarını tespit etmek amacıyla
yeni yıl itibarıyla servis bazlı klon analizlerini hayata geçirecekleri
bilgisini veren Muş, IMEI numaralarını koruma altına alırken klonlamayı da
zorlaştıracaklarını söyledi.
Kaçakçılıkla mücadelede yasal ticareti
kolaylaştırırken yasa dışı ticarete göz açtırmayacaklarını belirten Muş,
kaçakçılıkla etkin mücadele için tüm kurumlar arasındaki koordinasyonu
sürdüreceklerini kaydetti.
(A.A.)