14.07.2023 Adana Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Adalet Bakanlığı, TOBB ve Adana Sanayi Odası işbirliğinde düzenlenen "Yargı ve İş Dünyası Sempozyumu"na katıldı.
TOBB Başkanı
Hisarcıklıoğlu sempozyumda yaptığı konuşmada, iş dünyasının en az bir
araya geldiği kesimin yargı camiası olduğunu belirterek, Bakan Tunç'a
organizasyon için teşekkür etti.
Yargı camiasının destekleriyle tahkim ve arabulucuk
gibi yargıda iş yükünü azaltan, adaletin zamanında tecelli etmesini sağlayacak
yöntemlerin yaygınlaşmasına gayret ettiklerini anlatan Hisarcıklıoğlu,
"TOBB olarak bütün işverenlere 'önce bunları kullanıp sorunu çözmeye
çalışın' diyoruz. Esasında biz millet olarak bu konuya da yabancı değiliz.
Asırlar önce ecdadımız bunu uygulamaya başlamıştı ve dünyaya da rol model
olmuştu. O da borsa camiamızın temelini oluşturan ahilikte çözülürdü. Sonra biz
bunu unuttuk. Bunu Batı bizden aldı, geliştirdi. İşte şimdi bu kadim değerimizi
biz şimdi yeni keşfetmeye başladık." diye konuştu.
Hisarcıklıoğlu, TOBB bünyesinde "Arabuluculuk
ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi" (TOBBUYUM) kurduklarını anımsatarak, şunları
söyledi: "Odalarımız bu konuyu sahiplendi. Kendi bünyelerinde merkezler
açarak arabuluculuğun yaygınlaşmasını sağladılar. Bugün 65 ilde 120 oda ve
borsa bünyesinde uyum koordinasyonunda çalışan 120 arabuluculuk ve tahkim
merkezi bulunmaktadır. Bu merkezlerde yaklaşık 1200 personel görev yapmaktadır.
İşte bu sayede bu sistemin kullanımı her geçen gün daha çok artıyor. Bugüne
kadar arabuluculukta Türkiye genelinde 4 milyona yakın dosya, anlaşmayla
sonuçlandı. Her dosyanın en az iki tarafı olduğuna göre 8 milyon vatandaşımız
mahkemeye gitmeden el sıkışarak anlaştı. Aslında, bizim kültürümüzde var olan
'helalleşme' sağlandı. Düşünebiliyor musunuz? Bu işin en ulvi tarafı burası.
İnsanlar helalleşerek anlaşıyorlar. Normalde mahkemeye gittiği zaman kaybeden
taraf 'Ben haksızlığa uğradım' diyor. Şimdi iki taraf, yani 8 milyon kişi
helalleşerek bu ülkede anlaştı. Bundan daha büyük bir olgu olamaz. Eskiden
yıllar süren davalar, günler, haftalar içinde artık biter hale geldi. Yani
adalete erişim de hızlandı. Gelen dosyaların yüzde 70'inde de uzlaşma sağlandı
ancak yüzde 30'u mahkemelere gidiyor. Bu sayede yargının üzerindeki büyük bir
yük de azaltıldı."
- Singapur
Konvansiyonu
Hisarcıklıoğlu, ticari hayatta zamanın en önemli
sermaye olduğunu belirterek, şöyle devam etti: "Ticareti kolaylaştıracak,
ekonomiyi ve yargı sistemimizi güçlendirecek her düzenleme bizim için önemli ve
değerlidir. Gelişmiş ekonomilerde ticari uyuşmazlıkların yüzde 75'i alternatif
çözüm yöntemleriyle sonuçlandırılmaktadır. Standart adli yargıya 4 ihtilaftan
sadece biri gitmektedir. Hükümetimiz, arabuluculuğun gelişmesi için büyük bir
vizyonla Singapur Konvansiyonu'nda da taraf olmuştur. Bundan dolayı da
kendilerine teşekkür ediyoruz. Böylece arabuluculuk sonucunda imzalanan sulh
anlaşmalarının taraf ülkelerde de ilave bir mahkeme veya hakem kararına gerek
kalmaksızın icrası mümkün hale gelmiştir. Bu vesileyle arabuluculuğun
gelişmesini sağlayan Adalet Bakanlığımıza, Genel Müdürümüz Sayın Hakan
Öztatar'a teşekkür ediyorum."
Ticari hayatın ihtiyaçlarına cevap veren, hızla,
uzmanlaşmış, esnek ve daha az masraflı bir yargı hizmeti sunan tahkim
uygulamasının yaygınlaşmasını sağladıklarını anlatan Hisarcıklıoğlu,
"Eskiden Türkiye'ye doğrudan yabancı sermaye yatırımı 1 milyar doları
geçmezdi. Hep hayalimiz 10 milyar dolara ulaşmaktı. Sonra hükümetimiz tahkimi,
ulusal mevzuatımıza ekledi. Bunun da etkisiyle Türkiye'deki yatırımcılar
nezdinde de Türkiye'nin cazibesi arttı. Gelen doğrudan yabancı sermaye 800
milyon dolar civarındayken 25 milyar dolara çıktı. Biz hayalimizdeki yabancı
sermayeyi ancak böyle çekebildik. 10 milyar dolarlık ortalamayı
yakalayabildik." ifadesini kullandı.
-
"Haklının güçlü olması için çalışmalıyız"
İş dünyası olarak hukuk güçlü olursa insanların
birbirine, kurumlara ve sisteme olan güvenin artacağına inandıklarını ifade
eden Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu: "Esasında bizim kültürümüzde de
inancımızda da hukukun yeri çok önemli. Mülkün temelinde adaletin olduğuna
inanan bir milletiz. Güçlünün haklı olduğu değil, haklının güçlü olduğu bir
Türkiye istiyoruz. İşte bu yüzden adalet terazisinin dengesini korumalıyız.
Haklının güçlü olması için çalışmalıyız. Diğer taraftan zaman zaman yanlış bir
yaklaşımla da karşılaşmaktayız. 'Bir taraf zayıf, öbür taraf güçlü' diye bir
taraftan tavır koymak adalet değildir. Bunu özellikle söylemek istiyorum.
Hakkın güçlü olduğu bir Türkiye istiyoruz."
İş ve yatırım ortamının en önemli unsurlarından
birinin sözleşmelerden kaynaklı yükümlülüklerin garanti altına alınması
olduğunu vurgulayan Hisarcıklıoğlu, şunları söyledi:
"Piyasa ekonomisinin tam işleyebilmesi için
devletin, kişilerin yaşama, mülkiyet ve serbest girişimcilik haklarını garanti
etmesi gerekir. Hem demokrasi hem piyasa ekonomisi, temel hak ve özgürlüklere
dayanmaktadır. Rekabete dayalı piyasa ekonomisinde mülkiyet hakkı, ticaret
özgürlüğü, sözleşme serbestliği, kanun önünde eşitlik ilkelerinin vazgeçilmez
koşuludur. Benim sevdiğim bir söz var, her ortamda da bunu söylüyorum; adalet
'Kutup Yıldızı' gibi yerinde durur, geride kalan her şey onun etrafındadır. Zira
bireysel ve toplumsal hayatın en önemli erdemi adalettir. Devletlerin varlığı
da devamı da adalete bağlıdır. Bu nedenle adalet tarih boyunca hem dinlerin hem
de seküler ideolojinin merkezinde yer almaktadır. Her medeniyette adaletsiz ve
haksız şekilde hükmetmenin ağır bir vebal olduğuna dair kuvvetli bir inanış
vardır. Adaletin bu önemi, onu tecelli ettirmekle görevli hakimlerin omuzlarına
ağır bir yük olarak da yüklenmiştir."
-
"Ülkemiz ve ekonomimiz de o kadar güçlenecektir"
Hisarcıklıoğlu, bilirkişilik sistemindeki
yığılmanın yargılama sürecinin uzamasına ve daha masraflı hale gelmesine neden
olduğunu belirterek, şöyle konuştu:
"Bu nedenle hakimlerimizin beşeri
sermayelerinin geliştirilmesine, ihtisaslaşmasına önem verilmelidir. Fiziki
şartlar kadar yargı camiamızın özlük hakları da iyileştirilmesi gerekmektedir.
Zira adaleti sağlamanın ön şartı yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığıdır. Adalet
olmadığı zaman özellikle bir ülkede güçlü yönetim de olmaz. Bütün bunları
ayakta tutan da adalettir. Adaletin terazisi doğru tartmalı, adaletin kılıcı
doğru ve zamanında kesmelidir. İşte o zaman hak arama ve hakkına kavuşma
noktasında inancı, yani sisteme olan güveni de kuvvetlendirecektir. Hukuk
sistemimizi daha sağlıklı hale getirme konusunda ne kadar başarılı olursak,
ülkemiz ve ekonomimiz de o kadar güçlenecektir. Dolayısıyla reel sektör olarak
yargı sistemini güçlendirecek, kapasitesini ve etkinliğini artıracak her
düzenlemeyi destekledik. Desteklemeye de devam edeceğiz."
-Adalet
Bakanı Tunç
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç da Kahramanmaraş merkezli
6 Şubat'taki depremlerden Adana'nın da etkilendiğini hatırlatarak, depremin
yaralarının sarılması ve şehirlerin yeniden ayağa kaldırılması için çalışmaların
hız kesmeden sürdüğünü dile getirdi. Yılmaz Tunç, yargının deprem bölgelerinde
delillerin toplanmasında büyük bir çalışma gösterdiğini belirtti.
Hukuk ve ekonomi ilişkisinin önemine işaret eden
Tunç, yatırımcının öngörülebilirlik istediğini, hukuk devletinin en belirgin
özelliğinin hukuki güvenlik ve hukuki verimlilik ilkesi olduğunu kaydetti.
Bakan Tunç, yatırımcının da kendini güvende
hissedeceğini, keyfi uygulamalarla karşılaşmayacağı ortam isteyeceğini,
ekonominin dayandığı ana sütunun güven olduğunu belirtti.
Arabuluculuğu geliştirmeye devam edeceklerini
belirten Tunç, kira, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve komşuluk
uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk uygulamasının 1 Eylül'de başlayacağını
hatırlattı. Yılmaz Tunç, arabulucuya giden dosyaların yüzde 70'inde anlaşma
sağlandığını bildirdi.
Adalete güveni daha da yükseklere taşımanın gayreti
içerisinde olacaklarını ifade eden Tunç, şunları kaydetti: "Yargının daha
adil, etkin, hızlı işleyebilmesi anlamında reform süreci devam edecek. Şu anda
yine bir İnsan Hakları Eylem Planı hazırlığımız var. Türkiye Yüzyılı'nın İnsan
Hakları Eylem Planı'nı hazırlayacağız. Türkiye Yüzyılı adaletin de yüzyılı
olsun diyoruz. Adalet Bakanlığı olarak adalete güveni daha da artırmanın
gayretiyle hukuki öngörülebilirliğin, hukuki güvenliğin tam anlamıyla sağlanabildiği
bir ortamı oluşturmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne mevzuat
düzenlemelerinde teknik destek vermeye devam edeceğiz."
- Adana Sanayi
Odası Başkanı Zeki Kıvanç
Adana Sanayi Odası Başkanı Zeki Kıvanç da hukukun
güven, üretim ve yatırım demek olduğunu ifade etti.
Reel sektörün güven duygusu olduğunda daha kolay
risk alıp yatırım ve üretim yapabileceğini, bunun oluşturacağı istihdamla da
ülke refahına katkılar sağlanacağını anlatan Kıvanç, şunları kaydetti: "Yargı
sistemi ve iş dünyası arasındaki ilişki, toplumun adalet anlayışını ve hukukun
üstünlüğünü güçlendirmede kritik bir rol oynamaktadır. İş dünyasının etkin ve
adil bir yargı sistemine olan güveni, ekonomik büyümenin ve sürdürülebilir
kalkınmanın temel taşlarından bir tanesidir. Bu nedenle yargı ve iş dünyası
arasındaki ilişkiyi daha da güçlendirmek ve ortak çözümler bulmak için bir
araya gelmemiz son derece önemlidir. Bu sempozyumda yargı sistemindeki güncel
sorunlar ele alınacak, mevzuat düzenlemeleriyle değerlendirilecek ve iş
dünyasının karşılaştığı zorluklara odaklanacağız. Aynı zamanda yeni gelişmeleri
de dikkate alarak iş dünyasının ihtiyaçlarına nasıl cevap verilebileceği
araştırılacak, karşılıklı anlayışları arttırmak için bir fırsat
yaratacağız."
- Adalet
Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü Hakan Öztatar
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürü Hakan
Öztatar ise iş dünyasının sorunlarını tespit ederek çözümlerini geliştirmek
amacıyla toplantının düzenlendiğini söyledi.
Bu kapsamda ilk adımı Adana Sanayi Odasının (ADASO)
destekleriyle Adana'dan attıklarını belirten Öztatar, şöyle konuştu: "Tüm
tarafların katılımıyla yargı ve iş dünyasının bir araya gelmesini, karşılıklı
fikir alışverişini, yargı süreçlerinin uzaması ve bunlara ilişkin çözüm önerilerinin
tartışılmasını, hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk, tahkim gibi alternatif
uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin kullanılmasının arttırılmasına yönelik
yapılacakların tespiti ve çözüm önerilerinin tartışılmasını, mevzuat veya
uygulama nedeniyle yaşanan aksaklıkların tespiti amacıyla bunların ortadan
kaldırılmasını önemsiyoruz. Bu düşünceden hareketle sempozyum programı
oluştururken yargı ve iş dünyasının karşılıklı sorunlarını tespit ederek bu
sorunlara ilişkin çözüm yolları bulunabilmesi için değerli çalışmalara imza
atmış akademisyenler ile kanun uygulayıcıları ve konunun muhatabı konumundaki
değerli aktörlerin de görüş, bilgi ve deneyimlerini paylaşabileceği bir ortam
yaratarak, tüm paydaşların doğrudan buluşturulması ve daha da önemlisi
taraftarın iletişim kurmaları ve birbirlerini anlamalarını sağlamak
amaçlandı."
(A.A.)