08.11.2023 İstanbul 14. Türk-Arap Ekonomi Forumu (TAF), Dışişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi desteği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) iş birliğiyle İstanbul’da gerçekleştirildi.
‘İşbirliğinde Yeni Dönem’ temasıyla düzenlenen
forumun açılışında konuşan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, dünyanın zor
bir dönemden geçtiğini, küresel ekonomi ve ticaret hacmindeki büyümenin
yavaşladığını ve jeopolitik riskler, çatışmaların arttığını dile getirdi.
Güçlü uluslararası işbirliğine ve dayanışmaya ihtiyaç
duyulduğuna işaret eden Hisarcıklıoğlu, "El birliğiyle, ülkelerimizde özel
sektörü güçlendirmeliyiz. Zira çağımızda ülkelerin esas gücü, özel
sektörlerinden geliyor. Türkiye ekonomisinin gücü ve dinamizmi de, özel sektöre
dayalıdır." diye konuştu.
Hisarcıklıoğlu, Türkiye'nin girişimci bir ülke
olduğuna dikkati çekerek, "Pek çok sektörde, otomotiv, beyaz eşya,
konfeksiyon başta olmak üzere, Avrupa’nın ana tedarikçisiyiz. AB’nin kendi
dışında, en çok otomobil ithal ettiği ülkeyiz. Tüm bunları, ticareti serbest
hale getirip, rekabeti artırmak suretiyle sağladık. Zira ticaret
zenginleştirir, korumacılık fakirleştirir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin
istikrarı ve refahı için, ticaretin daha serbest olması şarttır. Dolayısıyla
hep birlikte, serbest ticareti talep etmemiz gerekmektedir." ifadelerini
kullandı.
Dünyanın farklı bir çağa girdiğini dile getiren
Hisarcıklıoğlu, "Ortaya çıkan yeni teknolojilerle birlikte, geçmiş
yüzyılın karbon bazlı büyüme dönemi sona eriyor. Ekonomileri doğal kaynaklara
dayalı, rekabetçi piyasalara sahip olmayan, ticaret yapmayı bilmeyen ülkeler,
mevcut iş modelleriyle kalırlarsa, bu asrın kaybedenleri olacak." dedi.
Hisarcıklıoğlu, düşük faize ve yüksek kredi akımına
dayalı, kolay büyüme döneminin bittiğine işaret ederek, "Ülkeler ve
özellikle bizler gibi gelişmekte olanlar, verimlilik artışlarına ve inovasyona
dayalı, yeni ve farklı bir büyüme sürecine odaklanmak durumunda. Dünyaya
entegre olmuş, iş yapma ortamını iyileştirmiş ülkeler, bu yeni asrın
kazananları olacak." diye konuştu.
-
"Avrupa devletleri, birbirleriyle yaptıkları ticareti artırarak
zenginleştiler"
Türkiye'nin çok büyük sanayi üretim gücüne sahip
olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, Türkiye'nin ihracatının yüzde 60'ını
gelişmiş, zengin pazarlara, ülkelere gerçekleştirdiğini aktardı.
Hisarcıklıoğlu, "Ülkelerimizi ve
milletlerimizi daha müreffeh hale getirmenin yolu, bir araya gelmek ve bir
arada durmaktır. Bunun yolu da ticareti ve özellikle de birbirimizle yaptığımız
ticareti artırmaktır. Asırlarca birbirine düşman olan Avrupa devletleri,
birbirleriyle yaptıkları ticareti arttırarak zenginleştiler. AB ülkeleri, dış
ticaretlerinin yüzde 70’ini birbirleriyle yapıyorlar." ifadelerini
kullandı.
Sanayi, turizm ve tarım alanında, Arap ülkelerinin
sermaye birikimleriyle Türk özel sektörünün üretim tecrübesinin bir araya
getirilmesi gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Coğrafyamızda girişimciliğin geliştirilmesi
ve KOBİ’lerin güçlendirilmesi için de Arap dostlarımızla yakından çalışmak
istiyoruz. TOBB olarak bu konularda tecrübe ve bilgi paylaşımı yapmaya hazırız.
Yatırım ihtiyacı olan Arap ülkelerinin yeniden inşasını da beraber gerçekleştirebiliriz.
Küresel sorunları ve zorlukları, Türkiye ile Arap ülkeleri olarak, daha fazla
işbirliği, ticaret ve ortak yatırımlar yaparak aşabiliriz. Birlikte çalışmalı,
birlikte yükselmeliyiz. Türk iş dünyası olarak dileğimiz, Arap kardeşlerimizle ilişkilerimizi
daha da derinleştirmek, çok boyutlu hale getirmektir."
-Bakan
Şimşek
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dünya olarak
çok zorlu bir dönemden geçtiklerini vurgulayarak, “Global ekonomiye
baktığımızda, orta düzeyde büyüme olduğunu görüyoruz. Gelecek yıl IMF’nin
tahminine göre, küresel büyüme oranı sadece 2,9 olacak. Hindistan ve Çin’i
hariç tutarsak, global büyüme oranı yüzde 1,6’ya ineceğini görüyoruz. Bu oranın
altı neredeyse resesyon demektir. Önümüzdeki dönemde 5 yıllık büyümeye
baktığımızda yüzde 3 veya 3,1 düzeyinde olacağı düşünülüyor. Bölgesel ticarette
entegrasyona gitmek çok önemli. Ticaret büyümenin temel mottolarındandır.
Burada ciddi bir rekabet yaşanıyor. Daha yakın çalışılarak bölgesel ticareti
güçlendirebiliriz. Aynı zamanda, yavaş büyüme engelini hep beraber aşabiliriz” dedi.
Şimşek, zorlu finansal şartlarla karşı karşıya
olduklarını belirterek, dünya çapında finansal şartlar çok sıkı olduğunu, Mısır
ve Türkiye için ilerlemenin tek yönteminin öncelikle kendi ülkeleri içerisinde
reform yapması ve kredibilitesini arttırması gerektiğini söyledi.
Enerji fiyatları ile ilgili ciddi bir belirsizlik
olduğunu açıklayan bulunan Şimşek, “Enerji konusunda, az yatırım yapılıyor.
Bunun sonucu olarak enerji fiyatlarının yüksek kalacağını görünüyor. Onun için
daha iyi işbirlikleri yapmamız gerekiyor” dedi.
-Cumhurbaşkanlığı
Yatırım Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu
Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Burak
Dağlıoğlu da Türkiye'nin 2003'ten bu yana Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
liderliğinde Arap ülkeleriyle işbirliği açısından doğru yolda ilerlediğini
belirtti.
Türkiye'nin dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasında
yer aldığını anımsatan Dağlıoğlu, "Türkiye sürdürülebilir ve dijital bir
büyüme hedefliyor. Türkiye şimdiye kadar bir bölgesel merkez oldu ama bundan
sonra bir küresel ekonomik güç olarak devam etmek istiyoruz. Özellikle Arap
ülkelerinden yatırımcıların bu büyümeye katkıda bulunmak için Türkiye'ye
yatırım yapmasını bekliyoruz" değerlendirmesini yaptı.
Türkiye'nin Afrika, Avrupa ve Asya'nın tam
ortasında bulunan coğrafi konumunun önemine dikkati çeken Dağlıoğlu,
"Türkiye'de iş dünyası dostu bir yatırım ortamı var. Türkiye'nin sağlam ve
hızlı büyüyen bir ekonomisi var. 2003 yılından bu yana hızlı büyümemiz devam
ediyor. Türkiye, çok rekabetçi bir yetenek havuzuna sahip." dedi.
-
"Türkiye'nin Arap ülkelerine ihracatı her sene artıyor"
Arap Odalar Birliği Genel Sekreteri Dr. Khaled
Hanafy ise Türkiye ile Arap ülkeleri arasında devam eden, gelişen, süreklilik
arz eden ekonomik bir ilişkinin olduğunu ve bunun rakamlardan da anlaşıldığını
belirtti.
Hanafy, Türkiye'nin Arap bölgesinde ekonomik olarak
büyük bir ortak olduğuna işaret ederek, "Türkiye'nin Arap ülkelerine
ihracatı her sene artıyor. Yüzde 10 civarı bir artış söz konusu. Arap ülkeleri
de Türkiye'ye yatırımını sürekli artırıyor ve direkt yatırım yapıyor. Aynı
zamanda direkt olmayan yatırımlar da var. Bu yatırımlar özellikle emlak
sektöründe gerçekleşiyor. Her sene ortalama 10 milyon Arap turist Türkiye'ye
seyahate geliyor. " değerlendirmesini yaptı.
Hanafy, sözlerini, "Pazarlarımız hedef pazar
olmamalı, bir yardımlaşma ortamı olmalı, belki de özel bölgeler açılmalı, büyük
fırsatlar değerlendirilmeli. Şu anda uluslararası alanda o kadar kötü bir durum
var ki bizim bunu fırsata çevirmemiz lazım. Şu anda tedarik zinciri eskiden çok
daha zayıf. Biz coğrafi olarak bu ihtiyacı gidermeye daha yakınız." diye
tamamladı.
- "Daha
sağlam ağ oluşturmak istiyoruz"
Al-Iktissad Wal-Aamal Group İcra Kurulu Başkan
Yardımcısı Walid Abou Zaki de Arap ülkelerinin reformları daha da
derinleştirmek ve kendi ülkelerindeki yatırımları daha da çeşitlendirmek
istediğini söyledi.
Zaki, Arap ülkelerinin dünya ekonomisinde daha
belirgin olmaya çalıştığını belirterek, "Bu formunun yapılması Türk-Arap
işbirliğinin ne kadar ayrıcalıklı bir noktaya geldiğini gösteriyor. Türk
şirketleri Arap pazarının çoğu bölgesinde, noktasında varlığına daha da
gösteriyor, belirginleştiriyor." dedi.
"Türkiye ile Arap ülkeleri arasında daha
sağlam bir ağ oluşturmak istiyoruz. Bu ağla Türk ve Arap şirketleri birbiriyle
daha iyi eşleşebilsin veya karşı karşıya kaldıkları riskleri bertaraf
edebilsin." diyen Zaki, ülkeler arasında daha çok ortaklık hayata
geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.