29.04.2014 Amman Ürdün Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Burkay, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci’nin 27-29 Nisan tarihlerinde Ürdün’e ticaret heyeti eşliğinde düzenlediği ziyarete katıldı. Ziyaret kapsamında 27 Nisan’da Ekonomi Bakanı ve Ürdün Ticaret ve Sanayi Bakanı Dr. Hatem Halavani’nin de katıldığı iş forumunda TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Burkay bir konuşma gerçekleştirdi.
Burkay İş Forumu’nda yaptığı konuşmada,
Türkiye ve Ürdün'ün geçmişten gelen çok güçlü bağları olduğuna işaret ederek, “Ortak
din, ortak kültür ve ortak gelenekleri olan iki ülkeyiz. Türkiye ve Ürdün
arasında ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik her iki ülkedeki güçlü irade
bizlere şevk veriyor” diye konuştu. Bu güçlü iradenin iş alemi için ayrıcalıklı
bir avantaj olduğunu belirten İbrahim Burkay, bu şevkle daha çok çalışmayı ve
daha çok proje üretmeyi hedeflediklerini söyledi.
-STA sayesinde ticaret hacmi yüzde 30 arttı
İki
ülkenin özel sektör temsilcileri olarak, ekonomik ve ticari ilişkileri çok
boyutlu bir ortaklığın temel taşı olarak gördüklerini ve ilişkilerin derinleştirilmesi
gerektiğini düşündüklerini anlatan Burkay şöyle konuştu:
“Türk
iş dünyasının temsilcileri olarak bizler, girişimciliğin ekonomik kalkınmanın
itici gücü olduğunu biliyoruz ve bu gücü sonuna kadar kullanmak istiyoruz.
Bu
doğrultuda, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi ve Petra Üniversitesi
arasında, Ürdün Kralı Majesteleri 2. Abdullah bin Hüseyin’in Türkiye ziyareti
kapsamında, 6 Mayıs 2013 tarihinde bir
işbirliği anlaşması imzalandı. İş dünyası ile eğitimi harmanladık, hem
Türkiye’de hem Ürdün’de birlikte güçlü girişimciler yetiştireceğiz.
Türkiye
ve Ürdün arasında ticaret son on yılda beş kat artarak, 161 milyon dolardan 815
milyon dolara ulaştı. 2009 yılında imzalanan ve 2011 yılında yürürlüğe giren
Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde ticaret hacmimizi % 30 artırdık.
İşbirliğimiz
kurumsallaştı ve birlikte çözümler üreterek alternatif ticaret yollarını
kullanmaya başladık. Böylece ticaretin ivmesini de arttırdık. Karşılıklı olarak vizelerin kaldırılması da
bu süreci destekledi. İş dünyası olarak bundan büyük memnuniyet duyuyoruz.
Tüm
bu güzel gelişmelere rağmen önümüzde yapmamız gereken daha çok işimiz var.
Ticaretimizi kısa vadede en az 2 milyar Dolara çıkarmayı hedefledik.
Ürdün’deki
Türk yatırımları 514 milyon Dolar değerini aşmış durumda. Türk müteahhitlik
firmalarının Ürdün’de 2013 sonu itibariyle üstlendikleri proje değeri 2,5
milyar Dolardır. Ürdün’ün kalkınma projelerine Türk iş dünyası olarak bundan
önce olduğu gibi bundan sonra da destek vermeye devam edeceğiz.”
-Sorunları ortak akıl çözer
Küreselleşen
dünyanın büyüyen sorunlarını ancak birlikte hareket ederek, ortak akıl
yürüterek çözebileceklerini bildiren Burkay, bu yüzyılda iş birliği yapmayan,
dış dünyayı yok sayarak içine kapanan, kendi etrafına duvarlar örenin
kaybedeceğini kaydetti. İbrahim Burkay, “Böyle bir anlayış fırsatları, risklere
dönüştürür. Bu yüzyıl en basit
ifadesiyle iş birliği yüzyılıdır” dedi.
ABD,
Kanada ve Arap Ligi ülkelerindeki işbirliği imkânlarını da daha iyi
değerlendirmeleri gerektiği üzerinde duran Burkay, “Değişen yeni dünya
düzeninde tüm ülkelerin, piyasa ekonomisine dayalı, üretim yapılarını
çeşitlendirmiş, ülkeler haline gelmeleri gerekmektedir” ifadesini kullandı.
TOBB
Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Burkay şunları söyledi:
“Küresel
ekonomi politikalarının şekillendiği bir coğrafyanın merkezindeyiz. İçinde
bulunduğumuz süreçte küresel ekonomik sistemin kartları yeniden karılıyor,
küresel ekonominin dinamikleri hızla değişiyor. Yeni bölgesel işbirlikleri
şekilleniyor. Yani küresel ekonomide ticaretin kuralları değişiyor.
Trans
Pasifik Ticaret Ortaklığı (TPP) ve Trans Atlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı
(TTIP) ile dünyada iki yeni ticaret bloğu ortaya çıkıyor.
3
yıldır yürütülen Pasifik Bölgesi Stratejik ortaklığı (TPP) ile ABD; Kanada,
Meksika, Avustralya, Şili, Malezya, Japonya, Singapur gibi Pasifik ülkeleri ile
yeni bir serbest ticaret bloğu oluşturuyor.
Diğer
taraftan TTIP ile ABD-AB ayrı bir ticaret bloğu oluşturuyor. Bu yeni
ortaklıklar, küresel ekonominin tam 3’te 2’sine karşılık geliyor. Ama biz aramızdaki ticareti arttırmak için
ortak bir pazar oluşturamıyoruz.
Son
30 yılda yaşadığı dönüşümle ve küresel ekonomiye entegrasyonuyla, Türkiye’nin
bölge ülkelerine aktaracağı önemli deneyimler olduğunu düşünüyoruz.
Türk iş dünyası olarak, Ürdün’de gelecek vadede büyük bir
işbirliği potansiyeli görüyoruz.
Hem Ürdün pazarına, hem Türkiye pazarına, hem de bölge ülkelerine
yönelik üretim yapmak üzere, iki ülke firmalarının ortak yatırım imkânlarını
birlikte değerlendirmeleri, her iki ülke için de yararlı olacaktır.
Bu
kapsamda, Türk-Ürdün İş Konseyi’ne önemli görevler düşüyor. Şerif Egeli ve
Hamdi Tabaa’nın başkanlığında Türkiye-Ürdün İş Konseyi’nin en önemli amacı
sektörel işbirliğini çeşitlendirmek ve karşılıklı yatırımlara ivme
kazandırmaktır. Yatırım ortamları iyileştikçe, güven ve istikrar ortamı
geliştikçe ticaret hacmimizin ve karşılıklı yatırımların artacağına inanıyorum.”
-Ulaştırma ve lojistik en önemli rekabet unsuru
Ticaretin
gelişmesi için taşımacılık koridorlarının altyapısını geliştirmek, malların
fiziki dolaşımını kolaylaştırmak gerektiğini vurgulayan Burkay, ulaştırma ve
lojistiğin en önemli rekabet unsuru haline geldiği küresel ekonomide, bölgenin kara
ve demiryollarının cazip hale gelmesi için gümrük geçişlerinin standart ve
öngörülebilir hale getirilmesinin özel önem arz ettiğini söyledi.
Gümrük
Kapıları Modernizasyonu konusunda, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)
olarak önemli deneyimler edindiklerinden söz eden İbrahim Burkay,. Türkiye’de
gümrük kapılarını Kamu-Özel Sektör Ortaklığı temelinde modernize edildiğini
anlattı. Burkay, şu ana kadar, Türkiye’nin Bulgaristan, Irak, Suriye ve
Gürcistan sınırındaki 6 kapısının modernizasyonunu tamamladıklarını ifade etti.
Bu
kapılardaki geçiş hacminin 4 katına çıktığını belirten Burkay, “Bekleme
süreleri yarıya düştü. Kamu’dan kaynak harcanmadığı gibi, buralardan elde
edilen vergi geliri arttı. Yani herkes kazandı.
Üstelik bu projemiz Birleşmiş Milletler tarafından tüm dünyaya örnek
gösterildi. Gümrük kapılarınızı yenileyecekseniz Türkiye gibi yapın diyorlar”
diye konuştu.
Demiryolu
alanında da Büyük Anadolu Lojistik Organizasyonları kurarak Avrupa’ya tarifeli
yük treni seferleri başlattıkları bilgisini veren TOBB Yönetim Kurulu Üyesi
İbrahim Burkay şu değerlendirmelerde bulundu: “BALO projesiyle bir rekor
kırarak Türkiye’den Almanya’ya 4 günde ulaştık. Ticaretin önündeki engelleri
kaldırmak, modern gümrük geçişlerini sağlamak ve demiryolu yük taşımacılığı
için bu deneyimlerimizi tüm bölge ülkeleri ile paylaşmaya hazırız. Türk özel sektörü olarak, güçlü tarihi ve
kardeşlik bağlarımız bulunan Ürdün ile ilişkilerimizi güçlendirmek ve
derinleştirmek arzusundayız. Umut ediyorum ki, bölgesel düzen yeniden
şekillenirken, Ürdün ile Türkiye arasında tesis edeceğimiz çok boyutlu
ortaklıklar ile bu yeni düzenin ana ekseni olacağız.”
-TİM Başkanı
Büyükekşi
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi ise
konuşmasında, Türkiye ve Ürdün arasındaki ticaret hacmine ilişkin,
"Aramızdaki Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve vize olmaması bizi
birbirimize yakınlaştırıyor ama yaklaşık 800 milyon dolar bir dış ticaret hacmi
bizi ve Ürdün'ü mutlu etmiyor" dedi.
TİM Başkanı Büyükekşi, forumda yaptığı konuşmada, Ortadoğu'da
istikrar ve barış için Ürdün'ün kilit ülke olduğuna değinerek şunları kaydetti:
"Aramızdaki STA ve vize olmaması bizi birbirimize
yakınlaştırıyor ama ekonominin sonucu istediğimiz gibi değil. Yaklaşık 800
milyon dolar bir dış ticaret hacmi bizi ve Ürdün'ü mutlu etmiyor. Ürdün'ün
büyüme potansiyeline inanıyoruz. Türkiye'den ağırlıklı olarak 8 sektör Ürdün'e
ihracat yapıyor ve bunun sayısının artmasını bekliyoruz. Özellikle lojistik
sorunlarının çözülmesi gerek. Diğer yandan ihracattaki bazı bürokratik
sorunların daha kolay çözümlenmesi gerektiğini düşünüyoruz."
- "Bu
görüşmelerden somut anlaşmalara varmalıyız"
Ürdün Sanayi ve Ticaret Bakanı Hatem Halavani ise gerçekleştirilen
forumdan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Öyle bir zamanda buluşuyoruz
ki hem bölgesel hem de siyasi gelişmeler açısından önemli bir dönem. Bu
gelişmeleri değerlendirip önümüzdeki fırsatlardan yararlanmalıyız. Bu
görüşmelerden somut anlaşmalara varmalıyız" dedi.
İş birliği ve fırsatları özel sektörün değerlendirmesi gerektiğine
işaret eden Halavani, herkese büyük iş düştüğünü, kamuyla iş birliğini
desteklediklerini, gerçek ortaklıklar için özel sektör kuruluşları arasında
anlaşmalar yapılması gerektiğini anlattı.
Halavani, 2009'da ticaret alanı yaratmak için bir anlaşma
yapıldığını ve bu anlaşmadan yararlanılması gerektiğini vurgulayarak, sözlerini
şöyle tamamladı:
"2013'te Türkiye'ye 100 milyon dolar ihracat yaptık.
Türkiye'den de 760 milyon dolarlık ithalat yapıldı. Ürdün, önemli açılımlar
yaptı, Arap ülkeleriyle de ilişkilerini geliştirdi. İş adamlarımızın önünde
büyük fırsatlar var. Bunları iyi etüt etmeliyiz. Enerji, turizm, ulaşım
alanında ortaklıklar yapılmalı. Bizim için önemli olan gerçek ortaklıklara
ulaşmak. Etkinliğin zamanı da çok önemli, Kral Abdullah'ın geçen yılki Türkiye
ziyaretinin ardından çok önemli bir gelişme. Türkiye'nin Ürdün'e ihracatı 3
yılda çok arttı. Ürdün'ün de Türkiye'ye ihracatının artışını bekliyoruz. Türk
yatırımcılarının burada yatırım yapmasını istiyoruz. İkinci ülkeniz
Ürdün."
-Türk-Ürdün İş Konseyi
yenilendi
İbrahim Burkay, söz konusu iş forumu
sonunda Türk- Ürdün İş konseyi yenilenmesi için anlaşma törenine katıldı.
Anlaşma Türkiye Ekonomi Bakanı ve Ürdün’lü Bakanı şahitliğinde imzalandı.
İş forumu sonrası Türk- Ürdün ortaklık
komitesi 1. Donem toplantısı mutabakat zaptı imza töreni gerçekleştirildi. Törende
mutabakat zaptı TC Ekonomi Bakanı ve Ürdün Bakanı tarafından imzalandı. İmza
töreni sonrasında Burkay, Ekonomi Bakanı Zeybekci ile birlikte Ürdun Başbakanı
Dr. El Ansour ile ikili görüşmede yer aldı. TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim
Burkay ayrıca ziyaret kapsamında resmi heyet ile birlikte Mafraq Sanayi Bölgesi’ni
gezdi ve Kibar Holdingin "assan panel" fabrikasının resmi açılış töreninde
hazır bulundu.
Burkay, son olarak Büyükelçi Sedat Onal
tarafından Ekonomi Bakanı Zeybekci ve beraberindeki heyet onuruna verdiği yemeğe
katıldı.