18.09.2014 İzmir TOBB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, Türkiye ile ABD'nin uzun süredir güçlü bir siyasi ilişkiye sahip olmasına rağmen ekonomik ilişkilerin yeterli seviyeye ulaşamadığını bildirdi.
Ege Serbest Bölgesi Kurucu ve İşleticisi AŞ (ESBAŞ)
tarafından Ekonomi Bakanlığı himayesinde düzenlenen "Yeni Dönem
Türkiye-ABD-AB Perspektifi: Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP)
Fırsatlar ve Riskler Konferansı" ESBAŞ Teknoloji Merkezi'nda başladı.
Yorgancılar, konferansın açılışında, ABD ile AB
arasında imzalanan TTIP anlaşmasının Türkiye ekonomisine olumsuz etkilerinin
olacağını söyledi.
"Türkiye ve ABD uzun süredir güçlü bir siyasi
ilişkiye sahip olmasına rağmen ekonomik ilişkiler yeterli seviyeye ulaşabilmiş
değil" diyen Yorgancılar, diğer yandan, Türkiye ve ABD ticari ve yatırım
ilişkilerinin dünyanın 1'inci ve 17'nci ekonomilerinin potansiyelini
yansıtmaktan çok uzak olduğunu kaydetti.
Son yıllarda iki ülkenin, güçlü ekonomik bağların inşa
edilmesi çalışmalarını hızlandırdığını anlatan Yorgancılar, iki ülke arasındaki
emtia ticaretinin giderek büyüdüğünü anımsattı. Türkiye'nin turizm, ulaşım,
inşaat ve diğer hizmetlerdeki ihracatçı olarak liderliği, hizmet sektöründe
dünya lideri firmalara sahip ABD ile bir sinerji oluşturulmasında ciddi
fırsatlar sunduğuna değinen Ender Yorgancılar, Türkiye'nin büyüyen proje bazlı
doğrudan yabancı yatırımlarında ABD firmalarının son zamanlarda önemli rol
oynadığını vurguladı.
TTIP müzakerelerinin başlaması ve bu müzakerelerin
Türkiye dışarıda bırakılarak sürdürülüyor olmasının, ABD- Türkiye ticari
ilişkilerinin geliştirilmesi açısından olumsuz sonuçlar doğuracağına işaret
eden Yorgancılar, "Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği ilişkisi sebebiyle;
TTIP neticesinde, hiçbir fayda garantisi olmadan, tek taraflı olarak,
Türkiye'nin gümrük vergisi indirimlerini ABD'ye de genişletmesi gerekebilir.
Sadece tek tarafın menfaatlerini koruyan böyle bir ortamda ikili ilişkilerin
geliştirilmesi de söz konusu olmayacaktır" şeklinde konuştu.
-Ekonomi
Bakanı Nihat Zeybekci
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci de Türkiye'nin ABD ve AB
arasında görüşmeleri devam eden Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı
(TTIP) içinde AB ile olan Gümrük Birliği anlaşmasını yenileyerek mutlaka yer
alacağını, bunun tersini kabul etmediklerini söyledi.
Zeybekci, Türkiye'nin ABD ve AB arasında görüşmeleri
devam eden TTIP konusunda Gümrük Birliği anlaşması kapsamında bazı sıkıntılar
yaşadığını, Gümrük Birliği anlaşmasının detaylarına bakıldığında hiçbir egemen
devletin imzalamaması gereken bir anlaşma olduğunu ancak ülke olarak bu
anlaşmadan büyük fayda gördüklerini anlattı.
Türkiye'nin GB'nin hiçbir mekanizmasında oy hakkının
olmadığını, istişare mekanizmalarının içinde bulunmadığını ancak batıya yönelen
ülke politikasının bir sonucu olduğunu anlatan Zeybekci, o dönemde kısa vadeli
düşünülerek imzalanan anlaşmanın üzerinden 20 yıl geçmesiyle sıkıntıların
ortaya çıkmaya başladığına dikkati çekti.
Türkiye'nin AB ile olan ilişkisinin 53 yılı geride
bıraktığını, kendisinin de 53 yaşında olduğunu belirten Zeybekci, "53
yıldan bu yana kapıda bekliyoruz" dedi.
-"Türkiye'nin,
AB, GB ve TTIP dışında kalmak gibi bir şansı yok"
ABD ile AB arasında görüşmeleri devam eden TTIP'nin
sıradan bir anlaşma olmadığını, dünya ticaretinin yüzde 50'sini yeniden
şekillendirecek bu anlaşmanın siyasi ve ileriki dönemde kültürel etkilerinin de
bulunacağını anlatan Zeybekci, şunları söyledi:
"TTIP'nin parasal değeri dünya ticaretinin yüzde
50'sinin üzerindedir. Meksika ve Kanada'nın da katılmasıyla biraz daha
artabilir. Öte yanda ABD ile Japonya,Yeni Zelandaya kadar 15 ülkeyle de
ortaklık görüşmeleri devam ediyor. İkisi gerçekleştiği zaman dünya ekonomisinin
üçte ikisinden fazlasına ulaşıyor.
Türkiye'nin gerek AB gerek Gümrük Birliği, gerekse
TTIP dışında kalmak gibi bir şansı yoktur. Böyle bir tercihi asla kabul
edemeyiz, biz bu organizasyonun içindeyiz. AB ile Gümrük Birliği anlaşması olan
tek ülkeyiz. Bunu kabul edemeyeceğimizi, içinde olmamız gerektiğini her şartta
anlatıyoruz."
-"Türkiye'nin
GB, AB tam üyelik müzakereleri sürecinin dışında olmasını asla kabul
etmiyoruz"
Son olarak Avustralya'da yaptıkları görüşmede ABD'nin
de içinde bulunduğu üçlü mekanizmayla görüşmelerin devam ettirilmesine karar
verildiğini belirten Zeybekci, ABD tarafıyla yaptıkları görüşmede de
"gerçekten müttefiksek dostsak, Türkiye'nin menfaatleri sizin için
önemliyse bizim için TTIP'nin içinde olmak kaçınılmazdır" dediklerini
ifade etti.
Zeybekci, sözlerine şöyle devam etti: "Biz asla
Türkiye'nin GB, AB tam üyelik müzakereleri sürecinin dışında olmasını asla
kabul etmiyoruz. Bizim böyle bir seçeneğimiz, alternatifimiz yok. Ama ola ki
böyle bir şey olursa yani siz TTIP'yi bizsiz imzalarsanız ve yürürlüğe
koyarsanız maalesef üzülerek söylüyoruz ki GB bizim için sürdürülemez hale
gelir. Sürdüremeyiz. Kendimizi korumak zorunda olduğumuzu anlattık lisan-ı
münasiple. Çok iyi anlaşıldığını da biliyoruz. Önümüzdeki dönemde bu tarzda
topyekün, başta cumhurbaşkanımız olmak üzere başbakanımız ve tüm bakanlarımız
bu yönde çok yoğun görüşmeler yapacağız. Bugün buradayız, pazartesi ABD'deyiz,
dönünce Hollanda, Belçika, Romanya, ardından Sırbistan, Japonya ve Kore gibi
geniş bir alanda çalışacağız."
Güney Kore ile imzaladıkları serbest ticaret
anlaşmasına hizmetler ve tarımı da ekleyeceklerini, Japonya ile de 2015 sonuna
doğru bir sonuca ulaşmayı hedeflediklerini anlattı.
Türkiye'nin bu ortamda boş duramayacağını ifade eden
Zeybekci, "Türkiye kendi geleceğini, kendi dünyasını kurmak zorundadır.
Türkiye tabi olacak, çaresizce bekleyecek bir genetik yapıya sahip değildir.
Duramayız. İstesek de duramayız. Onun için biz Türkiye olarak bu dönemde bizim
için bir stratejik hedef olan AB ile Gümrük Birliği'ni upgrade ederek,
yenileyerek, bunu tekrar bize yakışan, egemen bir ülkeye yakışan bir hale
getirerek kadim müttefikimiz ABD ile olan TTIP içinde mutlaka ve mutlaka yer
alacağız. Bunun tersini asla ve asla kabul etmiyoruz"
-Diğer
konuşmacılar
İzmir Valisi Mustafa Toprak ise ABD ve AB arasındaki
yeni ekonomik girişimlerden Türkiye'nin olumsuz etkilenecek alanların
giderilmesi yönünde yapılacak çalışmalarda iş dünyası ile hemfikir olduklarına
işaret etti.
Toprak, ABD ile Türkiye arasındaki serbest ticaret
anlaşmasının başlaması ve iyi bir netice ile sonuçlandırılmasının büyük önem
taşıdığını bildirdi. Ekonomik anlaşmaların ülkeler arasında karşılıklı
menfaatlerle gerçekleştirilmesi halinde önem taşıyacağını dile getiren Toprak,
İzmir'de yatırımı bulunan ABD'li firmalarını bu konuda desteklerini
beklediklerini vurguladı.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu da
Türkiye'nin AB kapısında 50 yıllı aşkın bir süredir beklediğini, bir türlü
birliğe dahil olunamadığını ifade etti.
Türkiye'nin bulunduğu bölgenin özgün koşullarının yanı
sıra Türkiye'nin pazarlık gücünün teslim alınması isteği sebebiyle AB'ye tam
üyeliğin gerçekleşemediğini aktaran Kocaoğlu, Türkiye'nin çok zor bir
coğrafyada bulunduğunu, bu coğrafyanın getirdiği siyasi risklerin bulunduğunu
dile getirdi. Türkiye'de 1.5 milyondan fazla Suriye'li göçmenin bulunduğunu
kaydeden Kocaoğlu, BM'nin bu konuda ekonomik destekte bulunması gerektiğini
belirtti.
Ege Serbest Bölgesi Kurucu ve İşleticisi AŞ (ESBAŞ)
Üst Düzey Yöneticisi Faruk Güler ise ABD ile AB arasında görüşülen
Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı'nın (TTIP) Türkiye'de sadece iş
dünyası değil, her vatandaşı yakından ilgilendirdiğini, bu konuda Türkiye'de
düzenlenen en geniş kapsamlı konferansı hazırladıklarına değindi.