23.03.2017 İstanbul TOBB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Halim Mete, Türk Arap Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada, İslam ülkelerinin yurt dışına yaptıkları yatırımlar içinde Türkiye’nin payının çok düşük seviyede olduğunu belirterek, Arapları Türkiye’de daha fazla yatırım yapmaya davet etti.
Türk Arap Ekonomi Forumu'nun (TAF 2017) 12'ncisi Başbakan
Yardımcısı Mehmet Şimşek ile TOBB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları Halim Mete ve Ali Kopuz'un katıldığı
açılış oturumuyla başladı.
Forumda konuşan Halim Mete, Türkler ve Arapların,
komşuluğun ve kardeşliğin getirdiği çok güçlü bağlara sahip olduğunu
belirterek, “Ortak değerlerimiz, kültür ve inancımız bulunuyor. Tüm bu
nedenlerle birbirimizi kardeş olarak görüyoruz. Bu coğrafyanın köklü milletleri
olarak, ortak hareket etmeliyiz. “Birlikte rahmet ve bereket, ayrılıkta azap
var” öğüdüne mutlaka uymalıyız. Ancak bu şekilde, ülkelerimize ve bölgemize,
huzur, istikrar ve zenginlik getirebiliriz” dedi.
Mete, bunu başarmak için yapılması gerekenler
olduğunu, el birliğiyle Türk ve Arap özel sektörlerini güçlendirmek
gerektiğini, ülkelerin esas gücünün, özel sektörden geldiğini söyledi.
Türkiye ekonomisinin gücü ve dinamizminin de özel
sektöre dayalı olduğuna dikkat çeken Halim Mete, “Türkiye ekonomisi özellikle
2003’den sonra dünya ile daha fazla entegre hale geldi. Küresel piyasalara
açıldı ve rekabette başarılı oldu. Bugün pek çok sektörümüz, şirketimiz,
dünyada başarı hikâyeleri yazmakta. Yani Türkiye dışa açılarak, dünya
ekonomisinin ayrılmaz bir parçası haline gelerek zenginleşti.
Kişi başına gelir bu yüzyılın başlarında 3 bin
dolar seviyesine ulaşmamışken, bugünlerde 10 bin dolara geldik. Ekonomimiz,
2009 küresel krizi sonrası, 7 senedir kesintisiz büyüyor. Çin ve Hindistan’dan
sonra, büyüme de en iyi performansı gösteren bir ülkeyiz.
Küresel ticaretteki durgunluğa ve çevre
coğrafyalarda o kadar sıkıntıya rağmen, küresel rekabet gücümüzü koruyoruz. Dünya
ihracatı içinde Türkiye’nin payını, 5 sene önce 2011’de binde 7,5 iken, 2016’da
binde 9’a çıkardık. İçerde ve dışarda yaşanan pek çok sıkıntıya rağmen, 2016’da
bile ihracatımızı miktar bazında yüzde 4 artırmayı başardık” şeklinde konuştu.
-Türkiye’ye
küresel yatırım gelmeye devam ediyor
Halim Mete, küresel yatırımcıların, Türkiye’ye
gelmeye devam ettiğini, 15 Temmuz’da yapılmak istenen hain darbe girişiminden
sonra geldiğini, Türkiye’nin uluslararası yatırımcılar gözünde istikrarı ve
güveni muhafaza ettiğini söyledi.
Küresel krizden sonra, Türkiye’nin 7 milyon kişiye
yeni istihdam sağladığına vurgu yapan Mete, “Avrupa’nın tamamını toplasanız bu
rakama ulaşamıyor. ABD, o büyüklüğüne rağmen, o da bizim gerimizde kalmış,
istihdam artışı ancak 6 milyon kişi. Sadece bunlar bile Türkiye’nin ne kadar
büyük potansiyeli olduğunu gösteriyor. Dünyada ve çevre coğrafyamızdaki
çalkantıların yaşandığı bir ortamda, bu başarıyı sağlayabilecek başka bir özel
sektör yok. Bir taraftan 3,5 milyon mülteciyi ağırlıyoruz. Terör örgütleri ile
mücadele ediyoruz. Bunun yanında bir de 15 Temmuz’da hain FETÖ darbe girişimi
oldu. Bütün bunlara rağmen Türkiye ekonomisi büyümeye, güçlenmeye devam ediyor.
Herkes şunu çok iyi biliyor ki bu şartlar altında Türkiye’den başka bunu
başarabilecek bir ülke yok.
Dünyanın en zor stres testinden başarıyla çıkan bir
Türkiye var karşınızda. O yüzden ben hep şunu söylüyorum. Türkiye’ye yatırım
yapan asla kaybetmez” dedi.
-Araplara Türkiye’de
daha fazla yatırım daveti
Mete, Türkiye’deki uluslararası doğrudan yatırım
miktarın yüzde 74 ile Avrupa ülkelerine, yüzde 12’sine ise İslam coğrafyasına
ait olduğunu belirtti.
İslam ülkelerinin yurt dışına yaptıkları yatırımlar
içinde Türkiye’nin payının çok düşük seviyede olduğuna dikkat çeken Mete, Avrupalı
yatırımcının kazanç fırsatını gördüğünü ve Türkiye’ye yatırıma geldiğini ifade
ederek, Arapları Türkiye’de daha fazla yatırım yapmaya davet etti.
Mete, Türkiye’nin 80 milyon nüfusuyla bölgenin en
büyük ekonomisi olduğunu, coğrafya olarak dünyanın en büyük enerji kaynaklarına
sahip ve küresel enerji ve ticaret koridorlarının tam merkezinde olduğunu
söyledi.
Türkiye’nin toplam dış ticaretinin sadece yüzde
8’ini Arap Ligi ile yaptığını anlatan Halim Mete, Arap Ligi’nin ise toplam
ticaretinin sadece yüzde 1’ini Türkiye ile yaptığını ifade etti.
Zenginliği artırmanın tek yolunun İslam ülkeleri
arasındaki ticareti canlandırmak olduğuna vurgu yapan Mete, “Bunu
sağlayabilirsek, neyi başarabileceğimizin en somut örneği yanı başımızda. Asırlarca
birbirine düşman olan batı dünyası, birbirleriyle yaptıkları ticareti
arttırdılar ve böylece birlikte zenginleştiler. AB ülkeleri, dış ticaretinin
yüzde 70’ini birbirleriyle yapıyor. Peki, bu arzuladığımız ekonomik işbirliğini
nasıl güçlendireceğiz?
Ülkelerimiz arasındaki ekonomik işbirliğini
istenilen seviyelere çıkarmak için ilk şart, gerekli hukuki zemini
oluşturmaktır. Sınırlarımız ülkelerimiz arasındaki insan, sermaye, mal ve
hizmet hareketliliğinin önünde bir engel olmamalı. Biz bir taraftan kardeşiz
diyoruz, diğer yandan kardeşlik hukukunun gereğini yapmıyoruz. Bakın biz hala
insanımızın önüne vize engelleri koyuyoruz. Bizim kültürümüzde kardeşler
birbirinin evine vize alıp değil, selam verip girer. Şunu unutmayın, iş
insanları en rahat ulaşabildikleri ülke ile ticaret yapar. Bu sorunu artık
hızla çözmek zorundayız. En az insanların serbest dolaşımı kadar önemli bir
konu da malların serbest dolaşımıdır. Bu kapsamda öncelikle Türkiye-Körfez
İşbirliği Konseyi Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri tamamlanmalı. Serbestleşme,
aramızdaki ticaret hacminin arzuladığımız seviyelere çıkmasına katkı
sağlayacak, işbirliğimizi güçlendirecektir” dedi.
-“Kardeşlerimizle
deneyimlerimizi paylaşmaya hazırız”
Mete, sanayi, turizm ve tarım alanında Arap
ülkelerinin sermaye birikimleri ile Türk özel sektörünün üretim tecrübesini bir
araya getirebileceklerini, girişimciliğin geliştirilmesi ve KOBİ’lerin
güçlendirilmesi için Araplarla yakından çalışmak istediklerini söyledi.
Kardeşlerimizle deneyimlerimizi paylaşmaya hazırız diyen
Mete şöyle devam etti: “Arap coğrafyasını ve ülkemizi rakip olarak değil, bir
bütünün tamamlayıcı unsurları olarak görüyoruz. İşte bu vizyonla hareket eden,
TOBB ve Arap Odalar Birliği, müşterek olarak Türk-Arap Odası’nı kurdu. Çünkü
Arap dünyası ve Türkiye'nin, birbirini tamamlayan çok büyük bir güce sahip
olduğunu görüyoruz. Dünyanın deniz yolu bağlantıları üzerinde bulunan Arap
coğrafyası ile tarihi İpekyolu üzerindeki Türk coğrafyası, tarih boyunca bu
bölgenin zenginliğinin teminatı olmuştur. Bu iki coğrafyanın daha fazla
yakınlaşması ve yeniden bir zenginlik bölgesine dönüşmesi için elimizde büyük
bir fırsat var. İçinde bulunduğumuz süreçte, Türkiye ile Arap coğrafyasının
birbirine her zamankinden daha fazla ihtiyacı var.
Arap coğrafyası ile ekonomik ilişkilerimiz son
dönemde önemli gelişme kaydetti. 2000’lerin başından bu yana, yani son 16 yılda
Arap ülkeleri ile Türkiye’nin ticaret hacmi tam 7,5 kat arttı ve 47 milyar
dolara kadar ulaştı. Yine turizmde de müthiş bir artış görüyoruz. Arap
coğrafyasından Türkiye'ye gelen turist sayısı 9 kat arttı ve 3 milyona ulaştı. Türk
iş adamlarının Arap coğrafyasına yaptıkları doğrudan yatırım 36 kat arttı. Arap
yatırımcıların da Türkiye'deki doğrudan yatırımlarının da 23 kat artarak 10
milyar doların üzerine çıktı.
Türk özel sektörü olarak Arap dünyasıyla daha fazla
iş yapma konusunda çok hevesliyiz. Önümüzde iş yapmaya, geliştirmeye müsait
geniş bir alan var. İşte biz bu potansiyeli hayata geçirmek için Türk-Arap
Odası'nı kurduk. Biz bölgemizin sanayi devi, dünyanın turizm devi, tarım devi,
müteahhitlik devi bir ülkeyiz. Daha büyük adımlar atacağız ama sermayemiz yok.
Arap dünyası büyük sermaye birikimine ulaşmış. Ama aynı zamanda Arap dünyası
artık petrole bağımlı olmaktan çıkıyor. Arap ülkelerinin hemen hemen tamamında
sanayileşme ve turizm hamleleri yapılıyor. Finansta, telekomda markalar
çıkıyor. İşte Türk-Arap Odası burada iki tarafı bir araya getirecek. Girişimci
ile sermayeyi, tecrübe ile yeni yatırım fırsatı arayanları buluşturacak. Türk-Arap
Odası ile her iki taraf için de berekete ve kazanca açılan kapıyı aralıyoruz.
Bu coğrafyanın insanı zenginleşecekse, bunu da bu
coğrafyanın iş adamları yapacak. O halde birlikte çalışmalı, birlikte
yükselmeliyiz. İki kardeş nasıl kazanırsa, nasıl kazanması gerekiyorsa o
şekilde hareket edelim. Hem ikili ilişkilerle ticaretimizi geliştirelim, hem de
ortak yatırımlarla üçüncü ülkelere açılalım. İnanıyorum ki, bu forum bölgesel
işbirliği imkânlarının masaya yatırılmasına, Arap kardeşlerimizle ekonomik
ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır”.
-Başbakan
Yardımcısı Şimşek
Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek de Orta
Doğu bölgesi için gelecek dönemin pek parlak görünmediğini ancak bunun güneşin
doğuşundan önceki karanlığa benzediğini ifade ederek, "Çünkü bölgenin
muhteşem bir potansiyeli var." dedi.
Türkiye ile Arap dünyası arasındaki
ilişkilerin kritik olmaya devam edeceğini belirten Şimşek, petrol ihracatının
önceki döneme göre biraz daha iyi çıkacağı yönünde bir kanaat olduğunu, 2016
yılı ve öncesinde fiyatlardaki aşağı yönlü baskının biraz aşılacağına yönelik
bir öngörü bulunduğunu kaydetti.
Bütçe açıklarının 2016'ya göre daraldığını,
cari açığın da geçen yıla göre bir miktar iyileşme kaydettiğini ifade eden
Şimşek, "Dolayısıyla bölge için ekonomik görünüm çok parlak olmasa da bir
önceki döneme göre daha iyi potansiyel arz etmekte." dedi.
-"Güce
aç bir grup tarafından gerçekleşen kalkışma bu bölümün finali oldu"
Mehmet Şimşek, Türkiye'nin zorlu bir dönemden
geçtiğini ancak ekonominin büyük direnç göstermeyi başardığını belirterek,
"İç piyasada tekrarlayan şoklara rağmen Türkiye ekonomisinin iyi bir iş çıkardığını
söylemek mümkün" ifadesini kullandı.
Büyüme oranının 2002 ve 2015 yılları arasında
yüzde 5,9 seviyesinde gerçekleştiğini, bunun çok sağlam bir performansa işaret
ettiğini kaydeden Şimşek, 2016'nın Türkiye için zorlu bir yıl olduğunu, buna
rağmen aynı dönemde büyümenin eksiye geçmediğini, artı büyüme kaydedildiğini,
bütün bunların Türkiye ekonomisinin ne kadar dirençli olduğunu gösterdiğini
vurguladı.
Son yıllarda küresel anlamda ekonomide pek
çok kriz yaşandığını, bütün bunların sonucunda jeopolitik gerilimler olduğunu
ve doğru işlemeyen devlet sistemlerinde büyük etki yarattığını ifade eden
Şimşek, iç piyasaya bakıldığında Türkiye'nin çeşitli şoklarla karşı karşıya
kaldığını, güce aç bir grup tarafından gerçekleşen kalkışmanın bu bölümün
finali olduğunu söyledi.
İç şoklara rağmen Türkiye ekonomisinin
sağlıklı ve sağlam kaldığını söylemenin mümkün olduğunu vurgulayan Şimşek,
bunun da Türkiye ekonomisinin yapısının ne kadar sağlam, direnç kabiliyetinin
ne kadar yüksek olduğunu gösterdiğini kaydetti.
-"Karşılıklı
yatırımlar artıyor"
Al-Iktissad Wal-Aamal (AIWA) Group Direktörü
Velid Ebu Zaki de Türkiye ile Körfez ülkeleri arasında iş birliği, ticaret ve
doğrudan yatırımın arttığını belirterek, bunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan'ın Körfez bölgesine verdiği ciddi önemin ve Körfez ülkelerin
yöneticilerinin Türkiye'ye yaptığı ziyaretlerin etkisi olduğunu söyledi.
Türkiye'nin ve Körfez ülkelerinin bölgesel
refah ve barış için çalıştıklarını dile getiren Zaki, bu alanda yapılan
çalışmalardan bahsetti.
Zaki, Türkiye ile Körfez ülkelerinin
ilişkilerde 12 yıl boyunca büyük başarılar kaydettiğini dile getirerek, daha da
başarılı olunması gerektiğini vurguladı.
Türkiye ile Arap ülkeleri arasındaki ticaret
hacminin 2003'te 9 milyar dolar olduğunu anımsatan Zaki, bu rakamın 5 misline
ulaştığını, 2017'de rakamın daha da artarak 70 milyar doları bulmasının
beklendiğini bildirdi.
Zaki, "Türkiye ile Arap ülkeleri
arasındaki karşılıklı yatırımlar artıyor. Yüzlerce Türk şirketi Körfez
bölgesinde yatırım yapıyor. Batı tarafından gelen yatırımın azalmasıyla Arap
ülkelerin yatırımları artabilir. Ancak bu konuda daha büyük teşvikler
sağlanmalı ve engeller kaldırılmalı." dedi.
Türkiye ile büyük gurur duyduklarını ve
Türkiye'nin tüm baskılara rağmen dik durduğunu dile getiren Zaki,
"Geleceğimiz daha güçlü ve daha parlak olması için ortak tarihçemizin de
verdiği destekle iş birliği içinde hareket edeceğiz." dedi.